HomeDe regeling der gouvernements suiker-cultuur, beschouwd in verband met het daarover uitgebragte verslag door de drie overgeblevePagina 75

JPEG (Deze pagina), 685.73 KB

TIFF (Deze pagina), 7.11 MB

PDF (Volledig document), 91.76 MB

Y
t
‘ l
Q 71
l
d van voldoende wezenlijken vrijen arbeid in weerwil van geldelijke
ii . °P°fF“"‘“%'.C“·. .. . . .. .
D j Eindelijk zien wij nog eene bedenking te gemoet, die wij met met
,6 stilzwijgen wenschen voorbij te gaan: het is een beroep op de weten-
u_ schap der staathuishoudkunde, die gemeenlijk den voorstanders van
[_ het tegenwoordig stelsel tegengehouden wordt.
,, De lessen der leer van de algemeene welvaart kunnen voorzeker
jl nimmer straffeloos geheel voorbijgezien of verwaarloosd worden ,maar
__ die wetenschap duldt, even als de wiskunde, dat toestanden en in-
L A vloeden, die op haar inwerken en hare uitspraken wijzigen, in aan-
P merking kernen.
t_ Wij behoeven te dien opzigte de verklaringen der meesters in het
lg vak, niet te herinneren: de wetenschap gedoogt geene operatien als
. die in de ontleedkamer en laat geene zuiver afgetrokkene beschou-
J wingen toe, want hare slotsommen zijn niet opgemaakt in de afzon-
dering van het studeervertrek , maar hebben tot grondslag de gegevens j
d der maatschappelijke instellingen.
je l Al waren de voorschriften der staathuishoudkunde in strijd met
den toestand der Javaansche maatschappij, en het stelsel daarop ge-
H i bouwd, dan nog zouden wij de elders zoo juist gestelde, zoo prac-
d tische vraag hier herhalen en gelijktijdig toestemmend beantwoorden:
L_ ,,Is het niet beter, in weerwil der wetenschap te leven, dan uit
,,liefde voor haar te sterven? "
_ De beste verdediging der invoering en het behoud van het cultuur-
jt stelsel, de nood van Nederland, is ook tevens onze vrijspraak, als
,_ wij het geluk en den bloei van het vaderland, het zelfbehoud en
Q het welzijn van ons en de onzen, meer liefhebben dan de bespiege­
j gelingen van de wetenschap.
n Gelukkig vinden wij steun in een der meest wetenschappelijke
mannen van het vaderland, die onverpoosd zijne uitgebreide kennis
__ heeft dienstbaar gemaakt aan de verspreiding der staathuishoudkundc
jl onder het Nederlandsche volk, en wiens lessen ook in deze kolonie
it j gretig worden vernomen; die een diepen blik in de huishouding van
_ i het Java’s volk heeft geworpen, zich evenzeer verklaart tegen de op-
8 hetling van het gemeenschappelijk grondbezit, als tegen inbreuk op de
overoude dessa­inrigting en slechts bij wijze van proefden bijzonderen
H grondeigendom van den inboorling daarneven wil trachten in te voe-
Al_ ren; die beaamt, dat de dwang van behoefte, zonder het cultuur-
ia stelsel, den Javaan niet gevoerd zou hebben tot de opbrengst van
H zulke groote massa’s producten, die een zachten maar wel beloonden