HomeDe regeling der gouvernements suiker-cultuur, beschouwd in verband met het daarover uitgebragte verslag door de drie overgeblevePagina 57

JPEG (Deze pagina), 787.76 KB

TIFF (Deze pagina), 7.10 MB

PDF (Volledig document), 91.76 MB

j E
l
53
staan, en zelfs nergens door de overstrooincnde benden van vero-
veraars geheel uitgeroeid is kunnen worden.
De gemeenschappelijke arbeid, de heerendiensten, het regt van
heffing door den Souverein, zijn daaraan ten naauwste verbonden;
j de leiding der Javaansche hoofden bij het verdeelen der velden, de
; regeling van waterleidingen en de schatting der dorpsbelastingen, ge-
meenschappelijk gedragen, is niet anders dan een natuurlijk uit-
; vloeisel dier eigenaardige inrigting.
- De gewoonten en zeden, huishouding of bestuur van een Javaanscb
1 dorp of dessa, leveren een treffend contrast op met elke Westersche
j, gemeente.
g Welke voordeelen aan het individueel landbezit eigen mogen zijn,
hoe ligt het daaraan verbonden nadeel, het probetariaat, ook moge
1, worden geteld, het gemeenschappelijk landbezit was en is het bol-
H werk der Javaansche maatschappij, en wij kunnen niet anders dan
Gr luide toejuichen, dat de Regering elke poging om die aan te randen
jg weert, en het scherp verbod om zich in de huishoudelijke inrigting
der dessa’s te mengen, heeft uitgevaardigd.
gg] ‘ Het grootste kapitaal der Javaansche Maatschappij is niet zoo zeer
,6; haar handenarbeid, als haar gemeentelijk landbezit, en de millioenen
ltr; inlanders, die daarin niet deelen, en onder den naam van afhangeling
(batoer manoempang) worden aangetroffen, zijn niet anders dan per-
riet sonen, die voor hunne meesters (pemadjiekan, betalers van den
af- padjak of belasting) het land bebouwen of andere diensten doen tegen
ten genot van kost, kleeding of eenig loon, bij wijze van geschenk of inwoning
ook (mondok), totdat zij een’ zekeren tijd in de dorpen (dessa’s) doorge-
rdat bragt hebben, soms met eene der dochters der dessa huwen, volgens
ven- zekere overeenkomst (inemaro, helft) aandeel in de opb1·engst der
. de velden erlangen, en eindelijk met goedvinden der gemeente, des ver-
Jofd kiezende als lid daarvan, (gogol, orang koeat) optreden en tevens in
zrste alle verpligtingen en regten der dessa deelen.
igtig Onjuist is dus het begrip, alsof deze klasse van inlanders voor den
eren vrijen arbeid beschikbaar was.
voor Zij is volgens den javaanschen adat niet dienstpligtig aan den Sou-
verein, noch stemgeregtigde in de dessa, maardienstbaar aan den
ische gogol, waaraan soms zelfs de voorkeur wordt gegeven, boven het
mm- aandeel in de sawas.
zlling Die afhangelingen znn meestal in de dessa onmisbaar voor al heg
il be- werk van den gogo].
Slechts uit een zeker aantal zwervcnd volk, dat nu eens hier, dan