HomeBrieven van een' jurist aan een' bureaucraat over regterlijke organisatiePagina 39

JPEG (Deze pagina), 744.50 KB

TIFF (Deze pagina), 6.57 MB

PDF (Volledig document), 46.39 MB

@4 s
t l
t; r
30 "
l . l;
staande te houden en te verdedigen , des noods met de wa-
penen; eerst toen in meer vreedzame en beschaafde tijden de
procesorde der geestelijke regtbanken de algemeene werd tl
en die der Baronnen verdrong, werd het appel een roe-
Q pen der wederpartij bg een andere vierschaar, die of door
meerdere wetenschappelijke vorming, of door hoogeren lj
tk stand in de maatschappij , of alleen door haar grooter aantal
‘ het vermoeden opleverde van meer onbevangen en beter te lj
zullen oordeelen. Het laatste overblijfsel van het middel-
eenwsche appel tegen den rcgter was de prise d partie, jl
die nog in °t nieuwere Fransche rcgt bestond, maar bij j
ons niet meer. Het appel is dus ons zuiver en alleen
de vordering tot een nieuw onderzoek der zaak, voor een’
anderen regter, evenwel, naar onze instellingen (die zeer
weinig onderscheid inedebrengen tusschen de wetenschappe-
lüke opleiding en den rang van een Baadsheer en Ptegter)
voor een meer talrük regtscollegie, om te herstellen, het- .
geen een der partijen beweert door de partijdigheid, on-
d oplettendheid, onkunde of onwillekeurige dwaling van den
eersten regter bedorven te zijn. Niet altijd maakt dit
eene herbehandeling der zaak noodig in al hare phasesg
li maar dit kan toch in ieder geval te pas komen.
i Een tweede gebrek aan de wetenschap eigen, is dat in
een regtsgeval büna nooit een wiskundig bewijs der waar- r
heid kan worden gegeven, dat dus hetgeen de regter voor
waarheid erkent, eigenlijk niets anders is, dan eene zóó
hooge waarschijnlijkheid of vermoeden van waarheid als
geen redelijken twijfel hem overlaat. `Van hier in alle
wetgevingen en alle regtsgeleerden, de regelen omtrent
het bewüs, wat de feiten , die omtrent de uitlegkunde , wat
de wetten betreft. Het nut van die regelen is te duidelijk
gebleken, om er lang stil te staan. Maar daardoor i
kan het ook gebeuren, en gebeurt het dagelijks, dat de ‘
regter, die uit de aria ct probaia alleen, en dan nog
wel volgens vaste regelen de juridieke waarheid moet lee-
I i
F l
l
l
E i
l
_;:_.:•­­·_;;;`...,, A V--W., · - ‘ -- Y ’ ' W ` " 74,