HomeMaterialisme, evolutionisme, darwinismePagina 6

JPEG (Deze pagina), 867.64 KB

TIFF (Deze pagina), 7.78 MB

PDF (Volledig document), 21.74 MB

4
n i sm e; en bijzonder tegenover de schepping des menschen als
Beeld Gods: D arw i n i s m e; gelijk n.l. Darwinisme van zelf W
reeds beteekenis heeft voor de evolutieleer an sich; maar toch,
wat ons aangaat, m et n a m e van antithetische beduidenis wordt
voor de leer over ontstaan, wezen en bestemming van den mensch.
Gelijk dus in de eene scheppingsleer drie elementen zijn te onder-
scheiden, zoo ontvouwt deze ongeloofsleer eveneens drie bestand-
` deelen: Nlaterialisme, _Evolutionisme,*) Darwi-
, ni s m e. Zij worden wegens hun nauwe verwantschap meermalen
j met elkaar verward en vereenzelvigd. Toch diene men ze van elkaar
j goed te onderscheiden, al zullen ze ook in den regel ongescheiden
l worden voorgedragen. ·
I Het Nlaterialisme wil ons inlichten over wezen en ontstaan der
l stof zelf, over het ééne zijnde; de Evolutieleer over het ontstaan der j
i verschillende soorten van wezens, over het ontstaan m. a. w. der
v e r s c h e i d e n h e i d; Darwinisme voltooit dan de poging, door i
voor deze Evolutieleer zoo het heet de wetenschappelijke gegevens ik
bij te brengen, en de ,,afstamming" des menschen als uit het dier 2
t geschied, te poneeren. - Niet ten onrechte is de Evolutieleer wel ik
l genoemd de dogmatiek van het Nlaterialisme. En waarom zouden
we het Darwinisme, voorzoover deze leer in ’t bijzonder ’t wezen
van den mensch betreft, dan niet de ethiek van ·het Materialisme
kunnen heeten? . A
Over deze drie nu een enkel woord.
I. Het Matërialisme. ,
Wie tot de wereld der dingen rondom ons komt, wordt onwille-
keurig opgewekt, niet alleen tot beschouwen en bewonderen, maar
ook tot nadenken over oorsprong en wezen dezer dingen. De be-
wondering rijpt dan spoedig tot verwondering. Maar het ongeloof
*) Ik spreek in dit verband bij voorkeur van Evolutionisme; liever dan
van Evolutie. Want Evolutie is op zichzelf nog geen ontoelaatbaar begrip.
Er is zelfs tot op zekere hoogte Evolutie in Gods schepping; in dien zin n.l.
dat telkens bij allerlei inderdaad het een uit het ander voortkomt; zelfs in j
‘ hooger en schooner vorm. We behoeven zonder meer een ontwikkelingsproces
niet te ontkennen. Maar ik spreek van Evolutionisme, als ik aanduiden wil,
die leer, welke ons wil doen gelooven, dat alles, ook de verscheidenheid der j
soorten, en dat wel door een uit zichzelf werkende kracht, zou ontstaan zijn j
uit één aanvangskiem, uit één grondsoort; m. a. w. als het vele uit en door ï
zichzelf uit het ééne zou zijn ontstaan.