HomeEvenredig kiesrechtPagina 14

JPEG (Deze pagina), 850.39 KB

TIFF (Deze pagina), 8.03 MB

PDF (Volledig document), 23.47 MB

12 D
` dan blijft het aan het stembureau overgelaten om hiermede
f bij het opstellen der verkozenen rekening te houden. ln
de derde plaats stemt de kiezer op slechts één persoon
j van de op zijn stembillet voorkomende candidaten; aldus
i stemt hij tevens voor de lijst, waarop zijn candidaat voor-
komt en moet het overlaten op welke wijze zijn stem voor
den persoon in rekening wordt gebracht. De Commissie t
E heeft eenparig dit laatste middel verkozen en zich daardoor,
j _ zooals nader zal blijken, een reeks van moeilijkheden op
i den hals gehaald. Want hoe moet de stem in rekening
worden gebracht, wanneer de candidaat waarop zij is uit-
gebracht, reeds een meerderheid heeft verkregen? Hierover
. was de Commissie ver van eenstemmig, en heeft de meer-
. derheid een stelsel doorgedreven, waarop het epitheton
cyfergekrzoei op nieuw kan worden toegepast. Een min-
derheid blijkt dit thans te hebben ingezien. Volgens haar
meening ,,leidt dit stelsel tot een onderlingen strijdtusschen
i de candidaten van dezelfde partij om de meeste stemmen
ii tot zich te trekken, waarbij allicht de minst scrupuleuze
elementen een voorsprong zullen hebben op hun mede-
" candidaten." De meerderheid voerde hiertegen o. a. het
i volgende aan: ,,de kwetsbare plek van elke regeling van
evenredig kiesrecht is de roep van ingewikkeldheid van het
= stelsel. Die roep is sterk overdreven. l/laar eenige waarheid
i ligt er in. Geen enkel stelsel van evenredig kiesrecht is ­
i zóó eenvoudig als het stelsel van de grootste helft plus
j één. Daarom moet bij overgang tot een evenredig stelsel
j angstvallig worden gewaakt tegen elke verwikkeling, die
" niet strikt onvermijdelijk is. Vooral is het van het grootste
t belang, dat het nieuwe stelsel althans van de kiezers niets
u meer vergt dan ook het thans geldend stelsel doet." Zoo
blijkt, welk een slechte raadgeefster angstvalligheid is bij
g het ontwerpen van een nieuw stelsel. ·
i Na dit te hebben vastgesteld kwam bij de Commissie
. aan de orde de indeeling van het land in kiesdistricten. `
Onder de verschillende voorstellen hieromtrent verkoos zij
l het volgende. Voor de verkiezing van leden der tweede
i kamer wordt het rijk ingedeeld in een aantal deelen, die
j kieskringezz worden genoemd. Zij zijn achttien in getal. De
. kiezer stemt uitsluitend over de lijsten, die zijn ingeleverd
binnen zijn kieskring, maar alle honderd kamerzetels