HomeEvenredig kiesrechtPagina 13

JPEG (Deze pagina), 938.50 KB

TIFF (Deze pagina), 8.02 MB

PDF (Volledig document), 23.47 MB

V _ ll
verschillende partijen uitgebrachte stemmen gedeeld door
één meer dan het aantal te vervullen zetels, bij het andere
worden die aantallen achtereenvolgens door 2, 3, 4 enz.
gedeeld en de aldus verkregen quotiënten als maatstaf aan- j
{_ genomen. Hieruit blijkt hoe het epitheton cijfergeknoei niet
Q ten onrechte op dergelijke handelwijzen wordt toegepast, en
l zeker niet is te wachten, dat langs dien weg een alleszins j
rechtmatige uitslag wordt verkregen. Toch acht de Com-
t missie het laatstgenoemde hulpmiddel het juiste. ,,Deze ,
methode", zegt zij, ,,handhaaft de evenredige verdeeling van
het aantal zetels zoover als mogelijk is bij de ondeelbaarheid i
i van den zetel. Zoover als mogelijk is. lmmers het kan
hierbij voorkomen, dat de grootere partijen in een eenigs- j
zins gunstiger positie komen... De nieuwere litteratuur
erkent dan ook eenstemmig de mathematische onaantast-
baarheid (l) van het stelsel der gemiddelden, terwijl de Staten i
die in het laatste tienjarig tijdperk evenredige vertegenwoor- j
diging in den vorm van een lijstenstelsel hebben ingevoerd t
of hun evenredig kiesstelsel hebben geschoeid op nieuwe
leest, op zeer enkele uitzonderingen na, deze methode van J
verdeeling hebben aanvaard. Op welke wijze zij in de wet
I wordt geformuleerd is niet van overwegend belang". En i
toch hangt de uitslag der verkiezing geheel daarvan af. Ook "
moet men niet over het hoofd zien dat tot de Staten, die
een evenredig kiesstelsel hebben ingevoerd, geen enkele
groote Staat behoort. Het zijn enkele Zwitsersche cantons,
V verder België, Zweden, Servië en dan nog hier en daar
i voor gemeentelijke en particuliere verkiezingen. ln Engeland,
de bakermat van het beginsel, wordt het bij geen enkele j
verkiezing toegepast, evenmin in Frankrijk en in Duitschland j
+( voor de verkiezingen van den Rijksdag. j
ll Na de verdeeling der zetels over de verschillende partijen i
Q komt aan de orde de verdeeling over de candidaten van
elke partij. Dit is een niet minder lastig vraagstuk. Drie j
V wegen kunnen daarbij worden ingeslagen. ln de eerste ;
· plaats kan de toekenning overgelaten blijven aan de partijen j
zelve; zij bepalen dit door de volgorde op de lijst. Dan 1
hebben dus de kiezers slechts te stemmen op de lijst, niet ‘
op één of meer personen. Vervolgens kan aan elken kiezer
bevoegdheid worden gegeven, de candidaten zijner partij
naar eigen goedvinden op zijn stembillet te rangschikken: