HomeEvenredig kiesrechtPagina 12

JPEG (Deze pagina), 898.54 KB

TIFF (Deze pagina), 8.02 MB

PDF (Volledig document), 23.47 MB

10 ,
over de vraag, hoeveel zetels aan de lijst, d.i. dus aan een
L partij ot kiezersgroep, zullen worden toegekend. Eerst daarna
komt aan de orde de vraag, wie van de op de lijst ge-
‘ plaatste candidaten de toegekende zetels zullen innemen.
l Wie op een candidaat stemt die met andere candidaten op ,
l de lijst staat, stemt indirect ook op die andere candidaten.
Komt zijn stem niet ten goede aan den candidaat van zijn l
i keuze, omdat deze of reeds is gekozen, of zelfs met zijn
> stem er niet komt, dan kan de stem mede werken tot de
A verkiezing van een der andere candidaten van de lijst. Wie
in het lijstenstelsel een candidaat stemt, wordt onderszfeld
desnoods te willen medewerken tot de verkiezing van de , D
andere candidaten van de lijst. Wel kan, naar gelang van
· de uitwerking van het lijstenstelsel aan den kiezer meer of
minder invloed worden gegeven op de eventueele overdracht
van zijn stem, maar altijd toch vormt ook de samenstelling
van de lijst een voornaam element bij de beslissing op
j wien de overdracht zal plaats hebben."
i` Aldus wordt de kiezer verlaagd tot een machine, die als v
door druk op een knop adhaesie betuigt aan een lijst van
, personen, die buiten hem om is opgesteld en een reeks
, namen bevat, die hem meerendeels onbekend en waar-
schijnlijk ook onverschillig zijn. Alle macht wordt gelegd u
’ in handen van kiesvereenigingen, die niet slechts beslissen
omtrent personen die op de lijst zullen voorkomen, maar
‘ · ook over de volgorde waarin zij daarop worden geplaatst.
3 Van welke verreikende gevolgen dit laatste is, zullen wij V
nu zien. Bij het door de Commissie aangenomen stelsel A
worden dus de zetels tusschen de politieke partijen verdeeld
j naar den maatstaf van het op die partij uitgebracht aantal
1 stemmen. Daarmede is dus de eerste en voornaamste der +(
, bovengenoemde voorwaarden voor een doeltreffend kies- ll
l stelsel ter zijde gesteld. Wij zullen nu nagaan in hoever Q
aan de twee andere is voldaan.
[ Aangezien wel nooit een juiste evenredigheid zal bestaan F
l tusschen het aantal uitgebrachte stemmen en het aantal te ver- ·
j vullen zetels, moet hier een kunstmiddel worden aangewend
i om tot een behoorlijke verdeeling te geraken. Verschillende
1 dergelijke kunstmiddelen zijn voorgesteld en ook in toepassing
l gebracht, doch uit het oogpunt eener rechtmatige verdeeling
K falen alle. Bij het eene stelsel worden de aantallen op de
i