HomeEvenredig kiesrechtPagina 11

JPEG (Deze pagina), 865.21 KB

TIFF (Deze pagina), 8.02 MB

PDF (Volledig document), 23.47 MB

l
I
j Q
‘ stel stembriefjes ondubbelzinnig kunnen vastgesteld worden,
zoodat een herhaalde stemming onnoodig is.
Geen enkel der tot nu toe voorgestelde kiesstelsels vol-
doet aan deze drie voorwaarden. Het stelsel HARE voldoet
T aan de eerste en derde, maar niet aan de tweede. Het t
~ Belgische stelsel LYHONDT, waarvan het door de Commissie t
‘ voorgestelde een navolging is, voldoet aan de tweede en derde,
ï maar niet aan de eerste en juist deze is hier de voornaamste. 5
W Omtrent het genoemde Belgische stelsel, dat ook hier j
aanhangers telt, heb ik reeds jaren geleden het volgende j
opgemerktl): ,,lk laat daar dat bij het Belgische stelsel l
de wetenschap der cijfers in het aangezicht wordt geslagen, j
dat met verhoudingen van getallen wordt geknoeid om allen
wiskundigen de haren ten berge te doen rijzen; doch het j
kan niet missen, dat, waar aldus met de eenige juiste
grondslagen van alle kiesstelsels wordt gehandeld, de uitslag i
nooit in overeenstemming kan zijn met den geest der kiezers.
jj juist dat knoeien met de aantallen stemmen op de ver- ’
schillende candidaten uitgebracht, maakt het stelsel ten
eenenmale verwerpelijk. ln België schijnt men aan zulk
knoeien bij verkiezingen gewoon, zoodat het geen ver-
bazing kan wekken, indien nieuw opgeworpen stelsels zich j
daarbij aansluiten; maar voor ons land is zulk werk ten
eenenmale onaannemelijk." j
Wij zullen thans nagaan in hoever deze uitspraak op het
door de Commissie voorgedragen stelsel van toepassing is. `
1
* ui.
Volgens de Commissie moet een keuze worden gedaan
A tusschen twee stelsels; het lijstenstelsel en het personen-
l stelsel. Bij het eerste stemt de kiezer op een lijst van
t candidaten, bij het tweede op een door hem verkozen j
j persoon of personen. De Commissie geeft, althans voor
t de verkiezing van leden der Tweede Kamer, van Provinciale ?
Staten en van Ctemeenteraden, de voorkeur aan het lijsten- j
stelsel, waaraan volgens haar het kenmerk is ,,dat elke
uitgebrachte stem in de eerste plaats telt voor de ingeleverde
lijst, d.w.z. doet toenemen het aantal stemmen dat beslist
1) Zie Vragen des Tijds voor October 1888 ,,Oude en Nieuwe
* kiesstelsels? `