HomeEvenredig kiesrechtPagina 10

JPEG (Deze pagina), 890.72 KB

TIFF (Deze pagina), 8.02 MB

PDF (Volledig document), 23.47 MB

i I
l
‘ 8 ‘ `
lntusschen heeft de Commissie hierbij een gewichtig .
l punt verzuimd, althans in haar verslag heb ik daarvan
i geen spoor kunnen ontdekken. Dit is het nauwe verband
‘ tusschen kiesstelsel en klesbevoegd/zeld. Een evenredig kies-
stelsel is slechts overeen te brengen met het algemeene
Z kiesrecht en niet met een kiesrecht, dat, gelijk het bestaande,
afhangt van kenmerken, die met welstand in verband staan, l
E zoodat de toekenning daarvan door uitwendige oorzaken ;
_ wordt beheerscht. Want thans worden de verkozenen ver- j
deeld naar de bevolking, hetzij als voor de tweede kamer ‘ '
staten generaal in enkele districten van zeer ongelijk
aantal inwoners, hetzij, gelijk voor provinciale staten en
gemeenteraden in kieskringen, waar het aantal vertegen-
woordigers samenhangt met de bevolking. Doch bij elk
evenredig kiesstelsel, zoo ook bij het door de Commissie
voorgedragene, worden de zetels verdeeld naar het aantal
kiezers en nog wel naar het aantal stemmende kiezers.
. Dit nu kan slechts gerechtvaardigd worden wanneer het i
· aantal zoo veel mogelijk evenredig is aan de bevolking, en j
dit is slechts door algemeen kiesrecht te bereiken, waarin
V ook de vrouwen worden opgenomen. En ook kiesdwang
i wordt dan noodzakelijk, anders wordt de keuze beheerscht
door de meest opgezweepte kiezers. Zoodat algemeen kies-
l recht en kiesdwang onmisbare voorwaarden zijn tot de recht-
, vaardige werking van een evenredig kiesstelsel. t
. Tegenover het door de Commissie voorop gestelde
_ beginsel zijn de voorwaarden, waaraan een evenredig kies- ,
i recht moet voldoen, als volgt aan te geven; i
l 10. elke kiezer behoudt de vrijheid om zijn stem uit te
` brengen op den persoon, dien hij boven allen waardig
e acht hem te vertegenwoordigen. Al vult hij meer namen in A
op zijn stembillet, dan kan het toch bij den uitslag slechts l
voor één van dezen in rekening gebracht worden; ?
i 20. de uitslag der stemming mag niet afhangen van de j
volgorde, waarin de stembriefjes worden genomen. Het t
toeval moet bij de verkiezing buiten spel blijven. Elk bureau,
ï dat met het opmaken van den uitslag der stemming uit
i eenzelfde verzameling van ingeleverde stembriefjes is belast,
j moet ter goeder trouw handelende tot hetzelfde resultaat
. komen;
30. De uitslag der stemming moet uit het ingeleverde ,