HomeGoddelijke paedagogiePagina 40

JPEG (Deze pagina), 706.80 KB

TIFF (Deze pagina), 5.81 MB

PDF (Volledig document), 29.18 MB

36
bensverneinung als ethische plicht blijft een irratio-
neele eisch, voortspruitende uit ons verantwoorde-
. lijkheidsbesef ten opzichte van het leven van anderen.
Dat is dus het eerste onvermijdelijke conflict: de 7
( mensch, staande in de physische noodzakelijkheid
( van het zelfbehoud, kan niet voorkomen, dat zijn
existentie die van anderen in gevaar brengt. Die Not-
` wendigkeit Leben zu vernichten und Leben zu scha-
digen ist mir auferlegt .... Um mein Dasein zu erhal­
( ten, musz ich mich des Daseins, das es schädigt,
ervvehren .... Meine Nährung gewinne ich durch Ver-
nichtung von Pflanzen und Tieren. Mein Glück er-
. baut sich aus der Schädigung der Nebemnenschen."
(K. 247 e.e.) Hier is transigeeren uitgesloten. Het
sluiten van een compromis behoort tot de onmogelijk-
heden. Een goed geweten, zegt Schweitzer, in een
uitspraak, die bijna aan Barth doet denken, is een
uitvinding van den duivel. (K. 248). Hoe dieper Wij
J het conflict beleven, hoe dichter wij bij de Waarheid
zijn.
Nog een andere botsing is onvermijdelijk en komt
de bestaande onzekerheid vergrooten, n.l. dat de (
mensch niet alleen persoonlijkheid is, maar ook lid
van een samenleving. En nu stroken de eischen van
onze persoonlijke ethiek lang niet altijd met die van
de totaliteit, waartoe Wij behooren, die op zich zelf
ook van dien drang tot zelfbehoud is vervuld, maar (
dan niet behoud van het individueele, doch van de
K samenleving. En dit laatste kan onder omstandighe­ I
den vernietiging van één leven eischen. Men denke ‘
aan het klassieke voorbeeld van Joh. ll. Het is ons
nut, dat één mensch sterve en niet het gansche volk