HomeGoddelijke paedagogiePagina 16

JPEG (Deze pagina), 705.35 KB

TIFF (Deze pagina), 5.68 MB

PDF (Volledig document), 29.18 MB

è
l 14
hun tijdgenooten hebben gehad: Zij zijn het tenslotte TT
· geweest, die een stempel op hun tijd hebben gedrukt. lp
Als een tijd gebrek heeft aan zulke geesten, dan is
" l1ij niet in staat de gestelde problemen tot oplossing
te brengen. Nu zocht Schw. om aan den verlaminen-
den greep van het pessimisme te ontkomen, een an-
‘ deren grond voor het optimisme, dat hij uit de his-
torie niet vermag te rechtvaardigen, maar waaraan
l hij toch wil vasthouden. Hij grijpt er naar met het
J, instinct, dat een drenkeling dwingt zich zelfs aan een
. stroohalm te klemmen. Vxlat historisch niet waar te
j maken is, tracht Schw. nu uit de rede te deduceeren,
r liever gezegd uit de natuur, die boven de leer, ook g
i boven de pessimistische leer gaat. Vlïaaraan anders
" is het toe te schrijven, dat een mensch voor wien het
l leven schijnbaar alle waarde heeft verloren, in het
l oogenblik, dat hij zich in den dood stort, zich toch is
[ weer vastklampt aan het leven"? Daaruit blijkt toch, jj
dat wij het zijn hooger stellen, dan het niet-zijn, dat
wij het leven als op zich­zelf-waardevol erkennen en
A dat is ..... optimisme. VVij hebben den drang in ons:
het zijn, voor zoover het in onze macht is, tot z’n
hoogste perfectie te brengen. Cultuuridealen wor-
, den onbruikbaar, wanneer het niet gelukt het opti­
l mistische en het ethische van de wereldbeschouwing
genoegzaam te fundeeren. De toekomst van de cul-
l tuur hangt dus daarvan af, of het ’t denken mogelijk
i blijkt tot een wereld- en levensbeschouwing te komen,
i die het optimisme en de ethiek zekerder en meer ele-
mentair bevatten, dan de vroegere. ‘ï
Van deze zelfde praemisse, dat de menschheid een V
bereikbaar doel moest hebben, gingen ook de oude
%;iï,..Q'l' f ,