HomeDe openbare en de vrije schoolPagina 8

JPEG (Deze pagina), 683.73 KB

TIFF (Deze pagina), 5.26 MB

PDF (Volledig document), 21.36 MB

( A l
, 1
# I
ä
6 I
i
voor de christelijke samenleving zou kunnen noemen? Zoo
iemand achter mü wil komen, die verloochene zich zelf, en 1
neme zijn kruis op en volge mg. Wat toch baat het een §
mensch, zoo hü de geheele wereld wint, maar zün leven er F
bij verliest? Of wat zal een mensch geven in ruil voor zün ·
leven ?" ï
Zoo trad de Maatschappü op: echt humanitair, echt christe- · j
lijk tevens, en wij kunnen er bü voegen, echt nationaal {
tegelijkertüd. Want daarin hebben de bewoners der Neder-
. landen zich steeds onderscheiden - men denke slechts aan
j het opkomen van het eigenaardig Humanisme voor de Hervor-
j · ming, als ook aan het feit, dat het zaad der Hervorming f`
juist hier zoo diepe wortelen schieten kon - dat zü hoog
gehouden hebben de erkenning van·het recht van het
individu, enkel gebonden aan wat dat individu in zich als
Gods wil waarneemt en eerbiedigt. Vrij dus,maar ook vroom.
` Hetzelfde karakter ontving ook de school, die na het weg- i
l vallen van de gewestelijke, stedelüke en gemeentelüke ver- I
ordeningen in het leven werd geroepen en die de gansche
~ natie omvatten zou. Zij werd opgericht op den breeden grond- i
slag, waarop geheel de nieuwe Staatsregeling kwam te be-
rusten en die in deze woorden omschreven werd: jj
,,Elk burger heeft vrüheid van God te dienen naar de
,,overtuiging van zgn hart. Geene burgerlüke voordeelen of ij
,,nadeelen zün aan de belüdenis van eenig kerkelük leer-
,,stelsel gehecht? j
i Daarmede werd dus uitdrukkelük verklaard, dat alle bur- I
* gers, onverschillig of zü Israëlieten, R. Katholieken of
« Protestanten waren, tegenover den Staat op eene en dezelfde
lün kwamen te staan. Met de belüdenis als zoodanig zou de l
Staat zich niet inlaten. Geenszins omdat hü deze onverschil-
lig achtte, nog minder omdat hij van deze een afkeer had,. g
' maar enkel omdat hü haar beschouwde als iets, wat niet op tl
zün terrein lag. ;
Tegenover al de onderscheidene kerkgenootschappen met `
l
l
E l