HomeDe openbare en de vrije schoolPagina 5

JPEG (Deze pagina), 617.76 KB

TIFF (Deze pagina), 5.13 MB

PDF (Volledig document), 21.36 MB

g DE OPENBARE SCHOOL EN DE VRIJE SCHOOL.
Het is waarlük geen wonder, dat de Maatsohappg tot nut
van ’t algemeen de Openbare school voortdurend met een
oog van oprechte belangstelling- gadeslaat, en met hartelüke
‘ deelneming den weg harer ontwikkeling volgt. Want, omdat
beide gesproten zün uit het huwelijk, dat in het eind der
vorige eeuw tusschen de humanitaire beschaving en den
nederlandschen volksgeest tot stand kwam, voelen zy zich als
‘ zusters nauw verwant; en dit te meer, omdat de Maatschappü,
die eenige jaren ouder is, voor haar jongere zuster tot een
tweede moeder is geweest, haar heeft opgevoed en gevormd.
Laat zich daaruit de groote belangstelling verklaren, ook
` de groote overeenkomst tusschen beider karakter; eene
gij; overeenkomst die terstond bij het optreden van de eene zoo-
‘j wel als bü dat van de andere in het oog valt.
sm Men weet toch hoe de Maatschappü is geboren?
g In den laten herfst van het jaar 1784 zaten in het stedeke
_ j Monnikendam eenige ingezetenen bijeen, die gewoon waren
j geregeld ter behandeling van het bü de vooruitstrevenden
‘ dier dagen geliefkoosd onderwerp, de Natuurlijke God-
geleerdheid, saam te komen. Het waren mannen van ver-
.schillende maatschappelüke betrekking en van verschillend
kerkgenootschap. Naast de burgers J. Roos en H. Bakker,
zaten Jan Nieuwenhuyzen, de Vermaner, of het hoofd der
. Doopsgezinden, en naast dezen zat de luthersche predikant
J. L. Logger. Somtüds vertoonde zich in hun midden
, ook de jeugdige Martinus Nieuwenhuyzen, die destüds nog