HomeDe openbare en de vrije schoolPagina 16

JPEG (Deze pagina), 701.20 KB

TIFF (Deze pagina), 5.18 MB

PDF (Volledig document), 21.36 MB

l
` 14 ‘
Dat Besluit luidt aldus. .
,,De autorisatie, bij de thans bestaande verordeningen
,,vereischt tot het oprichten van Lagere scholen, zal voortaan ,
,,in het geheele rük verleend worden, in de steden door de stede-
,,1üke besturen, ten platten lande door de plaatselijke besturen,
,,onder goedkeuring van Gedeputeerde Staten der provincie,
,,alles nadat de noodige inlichtingen zullen zün ingewonnen p
.,,omtrent het doel, den aard en de inrichting der op te ‘
,,riehten seholen." á
Doeh, zooals wh weten, het was te laat. Het Zuiden vormde {
onder den naam van België een afzonderlük koninkrük. je
Hiermee was de schoolstrüd echter niet geëindigd. Verre
van daar. Hadden de belgische onlusten de verbleekte grenzen
tusschen R. katholieken en Protestanten op nieuw kleur ver- '
leend, in Nederland ontstond een nieuwe richting, die ten '
gevolge had, dat er een lün dwars door de Protestantsche j
genootschappen getrokken werd. j
Die richting, onder den invloed van Franseh Zwitserland
tusschen de jaren 1830 en 1840 in het leven geroepen, droeg
den naam van het Reveil. En het droeg dien terecht, want
zü wilde ontwaking, herleving van het godsdienstig leven,
dat zoowel onder den invloed van de Orthodoxie als onder j
dien van het heerschend Rationalisme dreigde in te sluime­ Q
ren, zelfs reeds ingesluimerd was, omdat het eene zoowel ’
als het andere het zwaartepunt van den godsdienst van het
gemoed naar het verstand, van hart en geweten naar het 5
hoofd had verlegd. Voornamelijk keerde zich het Reveil
eehter tegen het Rationalisme met züne prediking van de
Natuurlijke Godgeleerdheid. Want had het in de Orthodoxie
, enkel dit af te keuren, niet dat zü de vastgestelde kerkleer j
als de waarheid huldigde - dit deed het Reveil in hoofdzaak ë
ook -- maar dat zü in het belüden dier leer alleen het
wezen der vroomheid gelegen achtte en aldus met misken-
ning van de zedelijke eischen tot leer- en werkheiligheid
leiden moest, van de andere zijde vreesde zg niet alleen ï
volkomen hetzelfde gevaar, maar bovendien nog de hoogst 3
è
j .
I