HomeStaat en kerkPagina 5

JPEG (Deze pagina), 644.18 KB

TIFF (Deze pagina), 6.51 MB

PDF (Volledig document), 6.66 MB

3 ~ 1928
macht en stijgt de invloed der bisschoppen. In den
Frankischen staat heeft de kerk een belangrijke positie,
maar zij is nationaal, niet onderworpen aan Rome.
Onder de Karolingen breidde de macht der kerk zich
steeds meer uit;. maar de Frankische koning ging zich
daarnaast steeds meer als hoofd der Frankische kerk be-
schouwen; een toestand, welke zijn hoogtepunt bereikte
onder Karel den Groote.
In Duitschland hebben de vorsten eveneens gestreefd
naar een nationale kerk, doch ook willen zijn erfgenamen
van het oude Romeinsehe imperium. Zij zochten daartoe
toenadering tot den paus, die hen tot keizer kroonde;
maar vonden in den paus tevens een mededinger met
betrekking tot de wereldheerschappij. In dien strijd bleef
de overwinning aan den paus.
Spreker begeeft zich dan in een historische behandeling
van den toestand in onze streken sedert de Evangelie-
prediking door Bonifaeius en Willebrord. Hij schetst de
ontwikkeling van het bisdom Utrecht, dat uit tweeƫrlei
territoir bestond: een deel dat den bisschop had als
wereldlijk heer en een ander dat hoofdzakelijk stond onder
{ de graven van Holland en Zeeland en van Gelre. Dit
verschil deed zich gevoelen in de verhouding tusschen
St aat en Kerk. In het eerste gebied oorspronkelijk opper-
machtig, ondervond de bisschop in meer democratische
tijden tegenkanting, speciaal wat rechtspraak en belasting-
heffing betreft, zelfs van de regeering der stad Utrecht.
Doch sterker nog ontwikkelde zich de strijd in Holland.
De eischcn der kerk deden talrijke conflicten ontstaan
tusschen Staat en Kerk. Oplossing ervan werd nagestreefd
in overeenkomsten (concordaten) en in verbodsbepalingen
` van wereldlijke zijde Onder Karel V was de strijd het
hevigst, toen is de wereldlijke macht der kerk gefnuikt.