HomeCoëducatiePagina 15

JPEG (Deze pagina), 609.72 KB

TIFF (Deze pagina), 5.63 MB

PDF (Volledig document), 31.74 MB

'la
13 ,.
I
bezat, wilde die zoo maar niet naast zich dulden. De
school was er om de kerk, zoowel, waar ze priesters en
monniken opleidde, als waar zij den kleinen het noodige jj
leerde, opdat zij zouden kunnen biechten en het avond- j
maal gebruiken. De onverkwikkelijke strijd tusschen open- j
baar en bijzonder onderwijs, een preludium van dien ;
der 19de eeuw, al is het dan ook om gansch andere motieven, `
brak los. Een strijd, die met de zegepraal van het recht a
eindigde. In de 14de eeuw bestonden er hier te lande tal
i van stedelijke scholen, veelal ,,schrijfscholen" genoemd. Niet
weinige hadden haar onstaan aan den graaf te danken, j
voorzoover die het schoolrecht in handen had. Het verwondert 1
ons niet, dat onder de regeering van Floris V meer dan een
stad haar zoozeer begeerde inrichting van onderwijs kreeg. L
het ten einde spoeden der Middeleeuwen heeft zich ,
de schoolstrijd nog eens herhaald. ‘
De stedelijke school kwam, hoe paradoxaal het ook _
klinken moge, in leerstof en methode sterk overeen met de j
inrichting, die ze, naar den wensch der burgerij, vervangen
moest. Fr. Paulsen noemt het ,,Sinnestäuschung" te meenen,
dat die twee in aard en wezen diametraal tegenover elkander
stonden. Maar nu verbaast het ons niet, dat ,,naast" en
tegenover ,,de Latijnsche School" ,,bijscholen" werden op- I
gericht. Het was niet alleen ter voorkoming van finan- ‘
tiëele schade, dat de magistraat ze verbood. Toen b.v. in ij
1536 door de opkomst der ,,bijscholen" ,,de groote school"
i11 den Haag verloopen was, rees de klacht, dat zulks strekte
,,tot verachtinge van den dienst Godts, die deur dien in
der kerken niet gedaen en onderhouden worden, als van
oudts gewoonlijk was te geschien/’ De kerk had de school Q
noodig voor haar’ eeredienst. Mr. Muller verhaalt ons in
zijne ,,Schetsen uit de Middeleeuwen", hoe nog in de in-
2