HomeCoëducatiePagina 14

JPEG (Deze pagina), 648.63 KB

TIFF (Deze pagina), 5.63 MB

PDF (Volledig document), 31.74 MB

12
door de ,,buitenscholen" kon geschieden, waren thans on-
§ derwijs en wetenschap buiten de kloostermuren gebracht.
Het doel dier scholen sloot coëducatie uit. De lagere
<§ maatschappelijke kringen profiteerden er weinig van. Alleen de
aanstaande geestelijken uit die standen zetten zich daarneder.
Vooral sinds door de Kruistochten de bewoners onzer
,, gewesten met de denkbeelden der kerk waren bekend ge-
worden, verrezen hier tal van kloosters, eerst door de zorgen
der Benedictijnen, later door die der Franciskaner en Domi-
l nikanerorde. Kloosterscholen, zoo voorjongens als voor meisjes, l
werden toen ook meer algemeen. Ik herinner aan die te
Rijnsburg, welke vooral door aanzienlijke jonge dames werd
l bezocht, aan die te Aduard, beroemd geworden door docenten
als Wessel Gansfort en Hegius en aan die in de buurt van
5 Delft en Gouda, door een’ Erasmus bezocht en weinig geprezen.
In steden van eenige beteekenis werd echter de klooster-
E school niet dan bij gebrek aan beter bezocht, want . . , het
g maatschappelijk leven stelde hoogere eischen, dan de
j plaatsen der afzondering, die buiten dat leven stonden, geven
t konden. De poorter vroeg, voor zijn zoons ten minste,
andere kundigheden dan uit de overigens aantrekkelijke
doctrinalen der Franciskanerorde vloeiden.
En wat de domscholen betreft, de adel, die mede ten
gevolge van de kruistochten, een bevlieging van kennis-
dorst had gekregen, moge ze een poos hebben gewaardeerd;
ook zij waren te weinig met den nieuwen täd medegegaan,
.ondanks de verstandige bepaling van Paus Innocentius III in
1215, die afzonderlijke heeren met het onderwijs belastte
en aan die onderwijzers een kerkelijke jaarwedde toekende.
Ge voorziet de botsing. De burgers verlangden een ste-
delijke school. De geestelijkheid, die dikwerf helaas! meer
de vacht zocht dan het schaap en vanouds het schoolrecht