HomeDualistische economiePagina 31

JPEG (Deze pagina), 883.79 KB

TIFF (Deze pagina), 7.95 MB

PDF (Volledig document), 31.33 MB

29
cooperatieve organisaties, zijn ideaal ziet, heb ik enkel bij
K. T. Shah, in zijn met Khambata geschreven werk ,,Wealtli
and taxable capacity of India" een voorwaardelijke aanvaar-
ding van Gandhi’s middel aangetroffen. Als noodgedwongen
alternatief, tot aanvulling van seizoenwerkloosheid neemt hij
de huisnijverheid op. Maar hij geeft blijk den aard van die
organische werkloosheid en haar beteekenis in de dualistische
samenleving niet te begrijpen, wanneer hij er aan toevoegt
,,beoordeeld naar den maatstaf der moderne industrie, moet
dergelijke bezigheid noodwendig verkwistend en onecono­
miscl1 zijn". Het is immers juist die mechanische maatstaf,
waarvan hij en zijn collega’s zich los moeten maken, om een
juist inzicht te krijgen in den toestand en de behoeften van
hun land.
Gandhi vindt de aanhangers van zijn program bij de
onbevooroordeelde Europeesche economen in Indië met
landelijke ervaring: Harold Mann, Gilbert Slater en den
Amerikaan Richard Gregg. De laatste, die een twee en een
halfjarige studie aan het handspin­vraagstuk in Britsch­Indië
wijdde en de uitkomsten ervan in een verstandig boekje
,,Economics of Khaddar" neerlegde, verklaart van Gandhi’s
schema m. i. terecht: het is het doeltreffendste, gezondste,
fundamenteelste en meest algemeen toepasselijke project van
welk land ook, om de werkloosheid te bestrijden", waarbij
dan onder werkloosheid het hier als organische werkloos-
heid aangeduide verschijnsel moet worden verstaan.
Nog een laatste tegenstelling, die de dualistische samen-
leving kenmerkt, zou ik hier willen noemen. Zij is die van het
bestaan naast elkander van een producenten- en een consu-
menten economie. Gok deze termen zullen u zonder eenige
, uitlegging niet duidelijk zijn. Ik bedoel er dit mede. Wat de
consumenten-economie betreft, in de eerste plaats het ver-
schijnsel, waar ook Van Gelderen op wijst, ,,dat het moderne
ondernemingsbeginsel, dat scherp onderscheid maakt tus-
schen het bedrijf, waarvan de onverdeelde opbrengst als één
bedrag ter beschikking van den eigenaar komt, en zijn parti-
culiere huishouding in het leven van den javaanschen boer"
(of laat mij verruimend amendeeren: van den oosterschen
landman) ,,nog niet is doorgedrongen. De ,.gebruikswaarde"
van het product speelt in de waardeering rechtstreeks een