HomeDualistische economiePagina 25

JPEG (Deze pagina), 889.00 KB

TIFF (Deze pagina), 7.80 MB

PDF (Volledig document), 31.33 MB

23
vvikkelingsstadium, dat nog eng locaal is begrensd, vertoo-
nen zich meerzijdig. In de eerste plaats in een verzwakking
van het communaal verband. Met eenige overdrijving teekent
een Britsch-Indische politicus het dorp in zijn land als
,,louter een kluitje huizen, bewoond door op zich zelf staande
inwoners, niet bezield door eenig gemeenschappelijk econo-
misch of sociaal levensdoel maar levend in een toestand van
lijdelijke, futlooze afhankelijkheid van de vreemde heerschers,
die al hun behoeften verzorgen/’ Het tweede gevolg is een
averechtsche uitwerking van goed bedoelde overheidspolitiek,
die in een homogene maatschappij zonder uitzondering heil-
zaam zou zijn. Men ziet over het hoofd welk een onderscheid
het moet maken of behoefte en sociale maatregelen tot
bevrediging daarvan zich in voortdurende wisselwerking
i ontwikkelen, dan wel of die sociale maatregelen eenzijdige
scheppingen van een veel verder gevorderd stadium van
ontwikkeling zijn. Om bij de belangrijkste economische maat-
_ regelen te blijven: in een homogene maatschappij zal de
ontwikkeling van transportwezen, crediet, marktwezen,
irrigatie in voortdurend verband en in wisselwerking staan
met de ontwikkeling van landbouw, nijverheid en ruilver-
keer, in de dualistische maatschappij daarentegen zijn het
overheidsmaatregelen, die dienen om een gewenschte ont-
wikkeling in het leven te roepen. Nu is het mogelijk, dat het
gewenschte effect bereikt wordt, de ervaring echter leert,
dat het ook kan uitblijven en de uitwerking juist tegen-
gesteld is: dat verbetering van transport niet enkel achter-
uitgang van plaatselijke bedrijven brengt, zonder compen-
satie, maar ook overmatigen verkoop van locaal benoodigde
voedingsmiddelen en verwording van nuttige gewoonten van
beleidvolle voedselreserveering; dat de plotselinge welvaart
tengevolge van irrigatie leidt tot demoralisatie en schuld-
ophooping; dat een aangewaaide verruiming van afzet-
_ gebied de plaatselijke verhoudingen ontwricht zonder aan
de producenten blijvend voordeel te brengen.
Laat mij twee voorbeelden uit duizenden geven ter ver-
duidelijking van het hier gestelde. Voor de Punjab komt een
nauwgezet economisch onderzoeker als M. L. Darling tot
deze conclusie omtrent de resultaten der irrigatiepolitiek:
.,voor zoover welvaart voortspruit uit eigen inspanning en
1
F
l