HomeDualistische economiePagina 20

JPEG (Deze pagina), 936.06 KB

TIFF (Deze pagina), 7.74 MB

PDF (Volledig document), 31.33 MB

ä 18
in het ontwijken van die westersche theoretische bespiege­
lingen, die de naakte feiten der dualistische maatschappij al
te spaarzaam bedekken. Zij kent nog slechts één theorie, de
westersche, één ideaal, een nationale Indische samenleving op
westersche leest geschoeid en één middel, industrialisatie. Het
is de leer van de stedelijke nationalistische groep, die de
Q economische en politieke leiding van de Engelschen wil 0ver­
nemen en in westerschen geest verder voeren. Men kan haar
in zekeren zin als tegenhanger van de ethnologische richting
beschouwen: beide richtingen trachten het moeilijke probleem
van het dualisme te ontloopen, de eene aan ·de onderzijde, door
zich in de zuiver primitieve gemeenschap te ver·diepen, de
andere aan de bovenzijde door haar aandacht te bepalen tot
de verwesterschte elementen en hun belangen.
Wil men de dualistische samenleving vruchtdragend be-
, studeeren, dan moet men juist de wrijvingsvlakken opzoeken,
de tegenstellingen tusschen bei·de partijen belichten en ieders
` verhoud·ing daarin objectief bepalen. Is men hierin geslaagd,
5 dan eerst heeft men tevens den grondslag gelegd voor een
welbewuste politiek om de geheele gecompliceerde samen-
Q leving in haar samenstellende deelen met de gepaste mid-
delen ontwikkelend te beïnvloeden.
Deze tegenstellingen, die de ·dualistische samenleving ken-
merken, uiten zich op allerlei manier. Ik duidde er in den, loop
j van mijn rede reeds eenige van aan, maar zal ze thans samen-
· brengen en nader beschouwen.
Een eerste kenmerkende tegenstelling is gelegen in de
meerdere of mindere bewegelijkheid van de productiefactoren.
' Clark karateriseerde, als gezegd, deze tegenstelling met de
bewegelijke tegenover de lijmerige vloeistof. De door Maine
L aangegeven tegenstelling, contract tegenover status, laat zich
« mede in dezen zin begrijpen.
De onbewegelijkheid van de onderste laag, de agrarische
massa van de inheemsche bevolking, vertoont zich bij verge-
I lijking zoowel naar den tijd als naar de plaats. Bij vergelijking
i naar den tijd kenmerkt zij zich als de macht van de traditie.
J Men treft haar aan in de arbeidsverdeeling naar de geslachten,
Y in het Britsch­Indische kastenstelsel, in de tradition-eele loons-
L bepaling, vooral waar het belooning in natura geldt, dat wil
` zeggen, waar de meest oorspronkelijke wijze van belooning