HomeDualistische economiePagina 14

JPEG (Deze pagina), 848.76 KB

TIFF (Deze pagina), 7.75 MB

PDF (Volledig document), 31.33 MB

l
_ I2
Deze import kon verschillende graden van intensi·teit
bereiken. Zij k-on het bij handelsbetrekkingen laten of het
f gouvernement in handen nemen, een onderscheid, dat hier
buiten onze beschouwingen valt; zij kon volstaan met zich in
factorijen aan de kust te nestelen -dan wel het binnenland .
indringen, industrie en cultures opzetten en drijven. Deze al
graad.verschillen hielden verband met de mate, waarin de '
eigen oostersche bevolking het westersche kapitaal in zijn
aspiraties en e·ischen van bekwaamheid, karakter en organisa·
torisch talent tegemoet kwam.
Dit is een hoogst belangrijk punt. .
VVij ·hebben gezien hoe in het oosten zoo goed als in het _ J
westen een feodaal dualisme aan het kapitalistisch regiem .
ig voorafgaat, hoe in het westen de onderste laag door het nl
kapitalisme wordt opgeheven, tot een samenhangend geheel ?
bereikt wordt doch hoe in het oosten die laag verarmd, ver-
vlakt en verbrokkeld wor·dt. Maar de bovenste laag? Deze
wordt door het westersche element aangetrokken. Ik bezig
met opzet dezen neutralen term. Zij wordt opgevoed of be-
kwaamt zichzelf voor haar nieuwe taak. Zij neemt westersche
behoeften en zooveel mogelijk een westerschen levensstan­ i
daard aan 1), zij treedt in di·enst van de westersche kolonisten .
of zij treedt met hen in concurrentie. Zij verstedelijkt en raakt
los van de landelijke samenleving. Zij kan nationaal voelen,
zij zal zelfs het meest geneigd zijn om nationaal te voelen,
uit een gevoel van vijandschap en concurrentie tegen de
westersche elementen, met wie zij op één plan staat of wil
komen, niet uit een gevoel van eenheid met de massa, die haar
vreemd is (geworden), zooals de massa vreemd is aan de
westersche kolonisten.
Er late·n zich hierbij allerlei gradaties onderscheiden.
japan aan het eene uiteinde, waar de eigen lei·ders de taak
van de westerlingen geheel hebben overgenomen en deze taak
ook van meet af bescheiden is geweest, waar de industrieele
opbouw bijvoorbeeld geheel het werk van la·n·dskinderen
geweest is; Nederlandsch-Indië aan het andere uiteinde, waar
de westersche kolonisten diep in het economische leven zijn
doorgedrongen en de westersch opgevoede en kapitalistisch
1) Zie 1). li. Gndgil. The industrial evolution ot India in recent times. Oxford
E Univ. Press, 1924, p. 45 v.
a