HomeDualistische economiePagina 13

JPEG (Deze pagina), 822.88 KB

TIFF (Deze pagina), 7.79 MB

PDF (Volledig document), 31.33 MB

II
thus ohne alle Einschränkung. Die Menschen haben hier die
Tendenz sich raseher als die Nahrungsmittel zu vermehren."
Deze verklaring is in zoover bevredigender, dat hier
althans economische oorzaken voor de afwijking worden aan-
gegeven: onvoldoende ontwikkeling van techniek en econo-
mische organisatie. Maar zij is wel bijster onvolledig.
l Toch ligt de verklaring zóó voor de hand en is zij
trouwens zóó bekend, dat ik haar hier nauwelijks belioef te
noemen. Men kan haar aandui·den als de keerzijde van de
westersche unificatie. ·Het massaproduct van de nieuwe
westersche nijverheid stortte zich op de oostersche markt
en vaagde hier de inheemsche volksnijverheid, den inheem-
sehen handel en het inheemsche verkeerswezen weg. Het
kapitalisme bood hier enkel nieuwe producten, maar gaf
allerminst nieuwen arbeid. Het werkte hier in sociaal opzicht
meer destructief dan constructief. Het maakte vormen van
maatschappelijke werkzaamheid overbodig inplaats van de
samengesteldheid dier oostersche samenlevingen te verrijken,
het brak daarmee allerlei plaatselijke sociale steunselen weg,
maar opende niet de mogelijkheid dat er nieuwe voor ·in de
plaats kwamen, het wierp een van nature snel groeiende be-
volking op den kleinlandbouw terug, kweekte door rust en
orde haar vermeer·dering maar knotte haar differentieering.
De grondoorzaak van dezen loop van zaken was onge-
twijfeld het feit, dat in de beschavingen van die oostersche
volken de kracht tot sterke ontwikkeling niet werkzaam
was 1). Maar het gevolg, waar het voor ons hier op aankomt,
was even ongetwijfeld, ·dat de ontwikkeling van het westen
de inkrimping en vervlakking van het oosten beteekende, wat
weer dit andere belangrijke gevolg meebracht, dat het
" westersche kapitalisme in de oostersche maatschappijen niet
N de organen geree·d vond om zich met de verbreiding van zijn
beginselen en resultaten te belas·ten maar daarvoor eigen
krachten had uit te zenden.
Zoo ontstaan de randvestigingen, die zich als een krans
om zuid- en oost-Azië heenvleehten, het .,koloniale" element
in de oostersche economie brengen en een nieuw dualisme
van econoniisehen huize importeeren.
1) G. Gonggrijp t. a. p., p. 75.