HomeTwee achterlijke arbeidssystemen voor inboorlingen in Nederlandsch Oost-IndiëPagina 25

JPEG (Deze pagina), 895.75 KB

TIFF (Deze pagina), 7.44 MB

PDF (Volledig document), 56.19 MB

VOOR INBOORLINC-EN IN NEDERLANDSCH OOST-INDIE 19
dat in Bone remplaçanten ondershands voor gemiddeld f 0,50
en soms meer per dag genomen worden, blijkt al, dat de heeren-
dienst per dag met ongeveer f 0,50 op den Boeginees drukt.
Dat blijkt ook uit de afkoopsom van f 10.-, terwijl gemiddeld
ongeveer 20 dagen heerendienst per jaar gevorderd worden.
Waar de heerendienstdag gemiddeld / 0,20 aan nuttig arbeids-
effect oplevert, wordt dus per dag voor f 0,30 aan arbeidsver-
mogen verknoeid. In Indië met 34 millioen gepresteerde dienst-
dagen wordt jaarlijks dus ruim 10 millioen gulden aan arbeids-
vermogen van de bevolking weggeworpen. Daar de afd. Bone
over de 100.000 heerendienstplichtigen telt, die gemiddeld 20
dagen per jaar werken, wordt dus per jaar in die afdeeling alleen
al voor f 600.000 aan arbeidsvermogen onnut besteed. De werk-
zame Boeginees is zeer ijverig, brengt niet veel dagen in ledig-
heid door, en hij verdient m.i. ook werkelijk gemiddeld / 0,50
per dag. Maar ook als wij voor verschillende correctieven die
f 600.000 tot f 300.000 terug zouden brengen, dan blijkt, dat bij
een hooger staand belastingstelsel en arbeidsregeling, de bevol-
king van die eene groote afdeeling dus jaarlijks een voordeel
van f 300.000 zou hebben.
Verder dient nog opgemerkt te worden, dat het behoorlijk op
tijd uitkomen der heerendienstplichtigen natuurlijk ook telkens
veel te wenschen overlaat, waardoor weer heel wat menschelij ke
arbeidstijd verprutst wordt, die beter zou benut zijn bij vrijen
arbeid tegen betaling.
Nog geheel andere economische verspilling dient als gevolg
van deze belasting in arbeid geconstateerd te worden. Die bleek
reeds uit wat in het citaat van het Soerabajaasch Handelsblad
gezegd wordt over de tracé wisseling en de gebrekkige werktuigen,
waarmede heerendienstplichtigen hebben te arbeiden. Zulk
soort gevallen zijn met tientallen te vermeerderen.
§ 21. Overbodige werken gedaan omdat het geen ,,ge1d" kost.
Wij gaan echter over tot een ander economisch nadeel. Ook
al omdat hoofden van gewestelijk bestuur onvoldoende door
Batavia gecontroleerd worden, geven zij veel te snel toestemming
tot wegaanleg in heerendienst, waarvoor immers geen geld
met moeite op een begroeting in uitgaaf hoeft te worden gesteld,
maar waartoe slechts een woord van toestemming noodig is.