HomeTwee achterlijke arbeidssystemen voor inboorlingen in Nederlandsch Oost-IndiëPagina 21

JPEG (Deze pagina), 885.37 KB

TIFF (Deze pagina), 7.47 MB

PDF (Volledig document), 56.19 MB

VOOR INBOORLINGEN IN NEDERLANDSCH OOST­INDIl’iZ _l5
verhooging en de blijkbaar erbij gedane belofte tot verlaging,
die niet nagekomen is.
In dat deel van Palembang werd dus na 1922 deze druk van
f 5.50 op f 15.-- gebracht; f 15.-- is een belangrijk deel van het
budget van den eenvoudigen dessaman. In Moeara Doea moet
men zelfs f 30.-- aan heerendienst-afkoop betalen, gelijk bleek
uit de rede van den heer Mochtar. .
i Maar ook in de verschillende tijden van het jaar is de druk
zeer ongelijk. Er is n.l. altijd een deel van het volk, dat door het
min of meer plotseling uitroepen in heerendienst (dat oproepen
geschiedt meestal slechts enkele dagen, soms enkele weken te-
voren) gedupeerd wordt, omdat ander werk dan met schade in
den steek moet worden gelaten. Zoo wordt het landvolk dik-
wijls in den drogen tijd een of twee keer 5 dagen lang voor weg-
" aanleg uitgeroepen en in die 5 dagen kunnen juist vallen een
gr der weinige regendagen, waarop slechts de maïs gepoot, of de
grond geploegd kan worden. Zoo zijn er telkens veel of weinig
menschen, voor wie de heerendienst-druk op een bepaald oogen-
blik ook om tal van particuliere redenen, zeer zwaar is. Bij geld-
belasting heeft men geen plotseling tijdverlies en kan men zijn
werk zelf zoo productief mogelijk maken op oogenblikken, die
ieder naar zijn aard en omstandigheden zelf het best bepalen kan.
In vele streken vernielt losloopend vee niet bewaakten aan-
plant, speciaal in tijden dat alle of zeer vele heerendienst-
plichtigen worden opgeroepen, en dus vee en veld niet voldoende
bewaakt kunnen worden. Daarom planten velen geen z.g. tweede
gewassen, (of niet over die uitgestrektheid als zonder heeren-
dienst geschieden zou); men vreest vernieling door vee, wilde
· varkens en apen, en men is niet zeker van zijn tijd op het juiste
oogenblik. Het is niet onwaarschijnlijk, dat de geweldige vlucht,
.v die de aanplant van z.g. tweede gewassen op java de laatste 10
jaren genomen heeft, mede te danken is aan de afschaffing van
den heerendienst aldaar, en zeker zal de welvaart van de buiten-
gewesten in de komende jaren belangrijk stijgen, als de heeren-
dienst daar afgeschaft wordt.
§ 17. De druk op verschillende personen zeer ongelijk; alle
• vreemdelingen en veel rijken vrijgesteld.
. Ook in streken met eenzelfde aantal gevorderde dagen, en
eenzelfde afkoopsom, is de druk op de personen dier streek zeer