HomeTwee achterlijke arbeidssystemen voor inboorlingen in Nederlandsch Oost-IndiëPagina 14

JPEG (Deze pagina), 865.67 KB

TIFF (Deze pagina), 7.49 MB

PDF (Volledig document), 56.19 MB

8 Twan ACHTERLIJKE Anniïrnssvsrmrnn
geven van het verschil, dat tusschen die soorten van diensten
bestaat.
Op 2 juli 1927 zei de regeeringsgeinachtigde voor Algemeene
zaken in den Volksraad (Hdl. p. 594) dat de koloniale verhouding
bij het heerendienstvraagstuk, ,,of geen, of slechts een onder-
geschikte rol speelt", en hij voegde daaraan toe:
,,Heerendiensten zijn lasten in arbeid zooals men ze ook in
moderne staten nog kent . .... Wanneer het in Holland
eerst dooit en daarna heeft gevroren, zoodat de straten glad
zijn, is ieder burger verplicht voor zijn huis zand of asch te
strooien, teneinde die gladheid te verminderen/'
Ik geloof echter, dat de Regeering zich met zoo’n uitspraak ·--_
onbewust natuurlijk - zelf zand in de oogen strooit, of zich op
glad ijs beweegt, ook al liet de Regeeringsgemachtigde verder
volgen: l
· ,,Nu zal men zeggen: die last is nu niet erg zwaar en dat geef
ik toe, maar het gaat hier om het principe. Wil men voorbeelden.
van zwaardere lasten, dan mag ik de geachte leden verwijzen
naar het in vele deelen van Holland bestaande polderrecht,
volgens hetwelk het onderhoud van vele z.g. verhoefslaagde
wegen in de polders rust op de eigenaars van de landerijen,.
grenzende aan die wegen, ieder voor het stuk van den weg, dat
langs of door zijn landerijen loopt." _
De heer Djajadiningrat interrumpeerde toen:
,,Die zijn te vergelijken met de desadiensten hier"; en de heer
Soeroso sprak:
,,Laat de Europeanen dan hier desadiensten verrichten,"
waarop de geachte Regeerings-gemachtigde antwoordde:
,,Wanneer men wil onderscheiden tusschen desadiensten en ,·
heerendiensten moet ik er op wijzen, dat dit een theoretisch
onderscheid is. Ten bate van welke overheid de diensten worden ·`
verricht, doet aan het principe niets af. De heerendiensten wor-
den thans ten bate van het Gouvernement gepresteerd, maar
wanneer bijv. morgen de wegen aan de provincie of de gemeente.
worden overgedragen en de lasten ten behoeve van provincie of
gemeente worden verricht, verandert dat aan het principe niets."
Wij stellen tegenover dit regeeringsoordeel onze meening,`
dat juist bij het heerendienstvraagstuk de koloniale verhouding
wel een rol speelt, al was het alleen maar omdat heerendienst g
een bijzondere belasting in arbeid is, die op de Europeanen niet.