HomeOude wijsheidPagina 25

JPEG (Deze pagina), 951.48 KB

TIFF (Deze pagina), 8.74 MB

PDF (Volledig document), 21.04 MB

a
J 23
lj de taalkundigen zouden, indien we ons niet geheel bedriegen, met
hulp van beschaafde inlanders, zonder buitengemeen bezwaar
• ’t ook in vrüeren vorm, ze in de bedoelde talen kunnen overbrengen,
ten einde ze op die wüze in handen te geven van het volk. Het groote
i voordeel zou on<>‘etwi'feld hierin bestaan dat de Javanen eens iets á;
D J 'i"»l
` • ·. . ·j
f zouden ontvangen wat en hoogst nuttige zedelijke leering voor hen be ik
2 . . , . , ‘ï
i vat, èn tevens, wat zeker niet van gering oelang is, met hun gan- l
° sehen aard en hunne denkwijze overeenstemt. Vergeten wij namelijk gi
I niet, dat hunne oorspronkelijke beschaving gansch en al Hindoe is,
en dat het Mohammedanisme in den grond der zaak niet veel meer .
· dan een uitwendig vernis mag heeten, waaronder men ook heden ten _ ij
dage het aloud Hindoeïsme ziet doorschemeren. Ligt nu ook hierin · Ji;
.`l
misschien de voorname oorzaak van het verschijnsel, dat het bekee- · _
, ringswerk op Java nog altijd zoo weinig vorderingen maakt, van den ï
‘ .. . ` i
l anderen kant schijnt dat steeds voortleven van den Hindoe-geest een f
I gunstig onthaal te kunnen verzekeren aan die voortbrengselen der Sans- .
jà D C D
i krit­]itteratuur, die ’t meest onder de bevatting van het volk liggen, i i
i en tevens niet weinig tot zijne morele en intellectuele ontwikkeling . E,
i konden bijdragen. Dat men zich hierbij niet enkel tot de thans meer t ii
i in ’t bijzonder behandelde spreukenwijsheid behoeft te beperken, ligt j_
J wel in den aard der zaak. Ook zeer vele Indische fabelen en vertellin­ i
gen zijn uitnemend voor het bedoelde oogmerk geschikt. En zeker »i
niet minder de schoonste episoden uit de Indische heldendichten, wier i ·
Q voornaamste figuren ook nu nog den Javaan door zijne wayangspelen als ., ,
‘ anderszins volkomen bekend en als ’t ware van ouder tot ouder zijne Z
vertrouwden zgn, terwül ook in menige van die episoden een schat ' .
i van zedelijke waarheden ligt opgesloten. Maar men zou dan, bij eene
l verwerking niet, zooals wel eens beproefd werd, de eene of andere . ».
h . . ,. , ·` "
l Westersche OV€l'Z€l3t1l]O` moeten ter hand nemen en evenmin de Ixawi-
, D J
ï navolrrin en in welke `uist de zedelike strekkin<>‘ voor een groot deel i
r 0 1 i ¤ 0 i·_r
Y verloren is geraakt, maar natuurlijk de oorspronkelijke teksten zelve. *
i Dit inmiddels behoort tot die bijzonderheden van uitvoering, waarmede _
_ we ons voor ’t oogenblik niet behoeven bezig te houden. De hoofd- ;,
zaak is thans slechts het opgeworpen denkbeeld zelf, in twee woorden =;
hierop neerkomende: Tracht Java niet te Christianiseren, maar veeleer
op nieuw te Hindoeïseren, - of, anders geformuleerd: Zoek den .
der echte Hindoe’s, wat reine en algemeen menschelijke, boven alle zclfzucht doorgaans
;j zoozeer verheven moraliteit betreft. ,. 4
i (*) De moeilijkheid om Sanskrit-werken in Javaansche talen over te brengen, dunkt ens, .
ten ware we ons zeer mogten vergissen, over ’t algemeen niet zoo groot als gelijke vertol-
_y kingen van Westersche schriften. lnnners, de wijze van uitdrukking, hoezeer ook 'C1'SCllCl­ §
den, is toch nog lang niet zoo verschillend tusschen Indische talen onderling als tusschen ·‘
deze en Europesche, het Javaansch zelf is van oudsher reeds niet weinig niet llindeeïsnien ‘
vermen d, en de berriiien, welke men heeft weer te roven, zi`11 voor den Javaan door- i
i S è ll E J , j
jj gaans geene vreemde, voor welke ’t hein aan de noodige uitdrukkingen in zijn bijzonder ' j
‘l .
taaleigen ontbreken zou. , i
V 2 l
Q =
l
i