HomeOude wijsheidPagina 22

JPEG (Deze pagina), 974.85 KB

TIFF (Deze pagina), 8.74 MB

PDF (Volledig document), 21.04 MB

,1

äl I
‘T
20
s.
als de schrijver der opdragt uitte zich ook de steller der >>Voorreden".
V Natuurlijk te zeer bevooroordeeld en te kortzigtig om de ware gevolg-
., i trekkingen te doorzien, waartoe de lezing van het bedoelde werk en
I W vooral ook van die der daaraan toegevoegde verklaring der Indische
· spreuken, bij eenig nadenken, onvermijdelük leiden moest, verklaarde
hij, blijkbaar volmaakt ter goeder trouw, dat de uitgave vooral ge-
schiedde: >>Eensdeels, opdat een yder, siende die dicke duysternissen
daer in de Heydenen wandelen, ende hare gheestelijcke blintheyt,
meer ende meer oorsake neme Godt Almaehtigh van gantscher herten
te loven ende te dancken, dat hij ons, die niet beter en waren dan
syluyden, daer uyt heeft verlost, dat hij ons tot süne kinderen heeft
aanghenomen, sijne wetten ende insettingen, met Israël, bekent ghe-
U maeckt, het licht des Evangeliums laten opgaen, op den kandelaer
gheset, ende tot noch toe laten schijnen, de verborgentheden onser
saligheyt ontderkt, ende sijnen eenighgheboren Sone geschoncken, opdat
I een yegelück die in hem ghelooft niet en verderve, maar het eeuwige
leven hebbe. Ten anderen oock, opdat dieghene, welckers ampt ende
beroepinge het is onder die volckeren te verkeeren, ende van den ”
Heere ghesonden zijn om hem aldaer oock een kercke ende ghemeynte l
te vergaderen, nu een goeden voet hebbende, meer ende meer mogen i
trachten tot volkomen kennisse van haer gheloove te geraken, de fon-
damenten van hare religie uyt te vinden, deselve ghevonden hebbende,
te verbreken, ende een ander te legghen dat vas_t ende onbeweeglijek is,
ende alleen bequaem tot een eeuwighduerende timmeragie." - Wat is
er nu van dit alles teregt gekoinen?_ Die eeuwigdurende timnieragie,
waarvan de goede rnan droomde, verkeert in Hindostan, ook na twee
eeuwen nog steeds in staat van ontwerp, en de fondamenten der oor-
spronkelijke religie, wel verre van te zijn verbroken, worden vaster i
dan ooit naarmate hare redelijke en in ’t wezen des menschen zelf ge-
gronde beginselen meer algemeen onder alle klassen van het volk be- L
ginnen verspreid te worden, en het verlichte Westen, van zijnen kant
, steeds beter onderrigt, ook meer en meer eerbied en ontzag begint te ä
betoonen voor de ceuwenheugende en door alle tijden heen nog onge-
schokte wüsgeerige en godsdienstige traditiën van het Oosten. De er- ·
varing van den huidigen dag bevestigt voor ’t overige die der vroegere
tijden volkomen. Nagenoeg alle niissionarissen, katholieke zoowel als
protestantsche, zien zich tot de, ’t dan meer, ’t min duidelük uit-
I gesproken erkenning gedwongen, dat hun werk geenerlei beteekenende
vorderingen in Hindostan maakt; en dit niet ten gevolge van onver-
stand, maar juist van de hooge intellectuele ontwikkeling der wel op-
gevoeden onder de bevolking. Leert ons, ~ zoo spreken dan ook de
_ Hindoe’s tot hunne Britsche regeerders, ._ nwe uitvindingen, nwe
ontdekkingen op natnurkundig en economisch gebied, en al wat daar-
mede zamenhangt; want daarin züt tegenwoordig onze meesters;
maar tracht ons toch niet uwe theologische en philosophische geleerd-