HomeVedenstudiënPagina 63

JPEG (Deze pagina), 766.53 KB

TIFF (Deze pagina), 6.42 MB

PDF (Volledig document), 51.43 MB

il _
zon EN DAGERAAU. 53

Met de voorstellingen omtrent zon en dageraad staan nog
a de menigmaal in de Veden voorkomende, doeh wederom meer
ä mythische der beide Aevin°s ill verband. Onzeker intussehen
was ook den vroegeren `lndisehen uitleggers reeds wat die bei-
ä den eigenlijk te beteekenen hadden. Ongetwijfeld zijn zij een
`. soort van licht-deva.’s, die de komst van den dageraad vooraf-
gaan; maar zij worden ook in den avond vereerd, en de vraag
ontstaat mitsdien of zij welligt de morgen- en avondsche- i
mering vertegenwoordigen. Daarenboven bestaan er verschei-
den Vedisehe legenden omtrent buitengewone genezingen door
hen volbragt., en andere weldaden aan menschen en Deva7s door
hen bewezen. Vandaar de gissing, dat zij hun eigenlijken oor-
sprong aan de apotheose te danken hebben, even als dit wer-
kelijk met de Ribhava’s of zonen van ltibhoe. de liemelsehe
werklieden, het geval was, die eerst na langen strijd niet'l‘vasl1--
{ tar, -- den wapensinid, maar ook in uitgebreider zin den for-
,` meerder aller dingen, den bouwmeester van het heelal, -- on-
der de l)eva’s werden opgenomen.
j Niet ondenkbaar eindelijk, schoon nog geenszins uitgemaakt,
mag het heeten, dat tot de vermelde persoonsverbeeldiiigen van
de zon en het zonnelieht ook nog eene andere behoort, diehij
J den eersten aanblik daarmede in geenerlei verband schijnt te staan. j
. Namelijk Yama, de beheerselier van het doodenrijk, of juister
welligt, de vertegenwoordiger van den dood, ook wel de eerst-
. gestorvene en vandaar wederom de eerstgeborene genoemd.
Zijn karakter blijft in de Veden, schoon veel daarin voorko-
1 mende, doorgaans zeer nevelaehtig. Met de Vadercn, - de
vroegere geslarliten en hunne hoofden, zoo als de Angirasen, i
de Bhrigoe’s, enz., - wordt hij dikwijls gezamenlijk vereerd,
en in zoover kan hij ook gevoegelijk de doodenvorst worden l
geheeten; zijne beide honden en zijn eenigzins somber, schoon g
g daarom nog niet schrikverwekkend karakter mogten die opvat- j
ting daarenboven nog versterken. Maar wat zijne zuster Yam?
eigenlijk te beteekenen heeft, en of hij in verband met deze
als de vader der menschen of als de eerste mensch te beschou- i
wen is, gelijk dit met Manoe, evenzoo den eerstgeborene e11
eerstgestorvene, het geval was, blijft uitermate duister. Niet
onwaarschijnlijk daarentegen is de gissing, dat Yama oorspron-
kelijk eenvoudig de ondergaande zon voorstelde. Gelijk het
oosten de plaats is, vanwaar het leven geacht wordt te ont-
spruiten, zoo is het westen die van den ondergang, van den
l
l
» 2