HomeIn de goede richtingPagina 24

JPEG (Deze pagina), 1.12 MB

TIFF (Deze pagina), 7.70 MB

PDF (Volledig document), 26.96 MB

'
` onderwijs nu eenmaal wil en ze zich, indien onze Partij er tegen in .ging, -
zou scharen aan ·de verkeerde kant in de klassestrijd, n.l. aan de zijde
d-er kapitalistiese (,,kristelike") p·artijen. De K-ommissie geeft een
hele rist motieven, die ons betrekkelik koud kunnen laten, omdat ze
niet uit één beginsel voortvloeien. Vermoedelik vin-den we de beweeg-
redenen onzer pa`rtijgenoten, voorstanders der Groninger motie, in de
woorden, waarin getuigd wordt van ,,het inzicht, dat ·een regeling,
als tans wordt voorgesteld, door de loop der geb·eurtenis‘sen onver-
mijdelijk is gew·o«rden".
In de vierde alinea worden aan de· biezond·ere school dez­elfde
materiele eisen gesteld als aan de o·penbar·e, ook wat betr-e·ft die positie
der onderwijzers; zoals we hebben gezien b·eoogt de Kommissie hetzelfde s
1 doel, doch zou ze in haar nieuw art. 192 te dien einde uit de zinsnede:
,,het geheel of ten dele uit de openbare kas te bekostigen on·der‘wijs"
moeten schrappe·n -d-e woorden of ten dele, Van de biezondere
. onderwijzers moet de zelfstandigheid door de Staat worden gewaa.r- ,
borgd, zegt de Groninger motie. In 1902 bestonden de door ons
{ genoemde Kommissies van Beroep nog niet, zodat deze eis gedeel-
. telik is ingewilligd; we hebben aangewezen wat er nog aan o·ntbrak in
de voorstellen der Kommissie. Dan vraagt de vierde alin·e·a nog de l
vrijheid van k­euze der o·uders gewaarborgd door de Staat; we hebben ,
Y gezien dat de Komimissie geen strafbepalingen ontwerpt, hetgeen zeker
l in d·e bedoeling van ’t Groninger Kongres lag; niette·min nam ze maat-
regelen om de bestaande vrijheid uit te breiden.
j En ·de laatste alinea verklaart zich ,,alleen onder gehele voldoening
l aan deze voorwaarden voor maatregelen, welke de gelijkstelling van de
biez0·nder­e school met de openbare be0gen". ‘Wordt d­eze· alinea aldus '
opgevat: ,,Wij willen honderd procent onzer eisen zien ingewilligd, en
anders verkiezen we de bestaand·e toestand", dan zou de Gro·ninger
motie de Partij moeten dwingen tot strijd tegen de vo·0·rg·esteld‘e· Bevre­ _.
l diging. ’t Zou wel een uitzonderingstoestand zijn in d·e Nederlandse
j S.D·.A.P., die d o 0 r h a a r t a k t i e k voortdur·end ·en andanks alle
tegenwerking is g·egroeid! Wel zonderling voor een Partij, die nog pas
l voor een Staatspensioen van twee gulden heeft gestemd, en zich zeker` ·
bij de Grondwetsherziening niet tegen het Algemeen Kiesrecht zal
uitspreken, ook al mocht dit zich niet in·alle opzichten gelijkelik uit-
strekken over vrouw en man. Maar de laatste alinea mag gelukkig 4;
anders worden opgevat. Wij kennen in o·nze· p0liti·eke ond-erwijsgeschie-
denis der laatste jaren alle·rlei h­erzieninkjes, die ieder afzonderlik ,
V, voor een klein deel tegemoet kwamen aan de eisen tot materiele v·erzo~r­­ '
” ging van ’t biezonder onderwijs door d·e Staat, doch die met z’n allen
‘ de biezondere scho·ol niet maakten tot een (behoudens haar richting)
door de Staat gereglementeerd instituut. Aan ingewijden behoeven we
slechts de jaartallen 1889, 1901, 1905 en 1912 t-e noemen. Welnu, dat
wilde de Groninger motie niet. De rapp0·rteur ­d·er m·eerderheid, Vliegen,
J ·· zei op ’t kongres: ,,W0rden de voorwaarden geheel voldaan, alleen dan
,{ verklaren we 0·ns voor de verhoging van subsidie. De gelijkstelling moet
T niet bij stukjes en beetjes komen, maar en bloc"... ,,Niet één tiende
1 van de subsidie tegen één tiende van de waarborgen: voor de waar-
I borgen geheel zijn vervuld, geen cent!"... ,,Kuyper zegt: het gaat
zo goed, stukje bij beetje, maar het biezonder onderwijs maak ik nooit
i 22