HomeIn de goede richtingPagina 21

JPEG (Deze pagina), 1.01 MB

TIFF (Deze pagina), 7.64 MB

PDF (Volledig document), 26.96 MB

de Moerdijk ook tegenwoordig de voor ieder toegankelike neutrale
Staatschool ni et bestaat, evenmin als in grote orthodox-protestantse
_ stre-ken, als de Veluwe b.v. ? Welnu, onder de nieuwe wetten zullen daar
gro·epjes, die niet sterk genoeg zijn om bij een gemeenteraadsverkiezing
een openbare school te veroveren, me t b· e h u l p= v a n s t a a t s-
geld zich een biezondere kunnen stichten, die stoffelik even goed
verzorgd is. In klerikale streken zullen, ten plattelande vooral, vele
openbare schooltjes verdwijnen; dat is zeker jammer, doch vergeten
we niet, dat het meerendeel daarvan naar de geest klerikaal was, en
dat een ander deel door neutrale biezond­ere kan w·orden vervangen,
terwijl de teleurstelling over ’t verlies van de rest wordt getemperd door
Y de overweging van ’t bezit der in de vorige alinea genoemde waarbor-
° gen. En dan nog door deze overweging, welke we nog wel meer zullen
m·oeten laten gelden: de Bevrediging is een kompromis, bij ’t sluiten
waarvan de voorstanders der konfessionele school met een aanzienlik
., aantal mandaten verschijnen. Het ministerie-Heemskerk stelde voor, in
de Grondwet op te nem·en: ,,Voor zov·er zich een behoefte aan an d e r
algemeen lager onderwijs openbaart, dan waarin doo r d e inge-
zetenen wordt voorzien, wordt dit onderwijs van Overheidswege
verstrek‘t"; m.a.w.: de biezondere school regel, de openbare uitzonde-
ring. Stemme dit feit hen, die de gelijkstelling nog te mooi vinden voor
’t biezonder o·nderwijs, tot bescheidenheid!
VII.
Samenstelling der Kommissie. - Nota Tydeman: de openbare school
moet overal blijven bestaan; vrees voor nieuwe politieke sohoolstrijd;
. het risiko uit ’t eerste hoofdstuk; gelijkheid van deugdelikhoiol voor
beide soorten onderwijs. - Schijnverzoening, - Hulde aan Dr. Bos. ~
De ontwerpen en de Groninger schoolmotie der S. D. A. P. - De
ontwerpen in de richting dier motie.
Een aparta nota is aan het Rapport toegevoegd door het Kommissie-
lid Mr. Tydem an, die, zoals we reeds enkele malen opmerkten,
geen voorstanders is van de Bevrediging op de grondslag der door de
meerderheid van de Kommissie aannemelik geachte wetsvoorstellen. Hij
verbreekt daarmee de e·enheid van de vertegenwoordigers aller politieke
partijen. De Kommissie was n.l. aldus samengesteld: de K a th olie-
ken Nolens en Van Wijnbergen, de Anti­Rev. Van der Molen en
Van der Voort van Zijp, de C hr i s t.­H i s t. De Savornin Lohman en
Van Veen, -de V rij e Libe r ale n De Beaufort en Tydeman, de
U n i e-L ibe r a l e n De Meester en Roodhuizen, de V r ij z.-D e m.
Bos en Ketelaar en de S o c.-D e m. Troelstra en Ter Laan.
Daar de n·ota van Mr. Tyd-eman het arsenaal vormt, waaruit de
tegenstanders der Bevrediging hun wapenen grijpen, zullen we die nota
hier nader bekijken. i.
Mr. Tydeman zou wel zijn te vinden voor financiële gelijkstelling, J
maar de Grondwet zal het voortbestaan der openbare school, die niet i
in haar bestaan mag worden bedreigd, moeten blijven waarborgen.
Zoals we weten zal het mogelik zijn, dat gemeente·n of gehele streken
des lands van openbaar onderwijs verstoken blijven.
Dit bezwaar, dat inderdaad van kracht is, hebben we in ons vorig
artiekel besproken en in meerdere of mindere mate weerlegd.
I9
l x