HomeLevensverzakelijkingPagina 6

JPEG (Deze pagina), 615.52 KB

TIFF (Deze pagina), 5.88 MB

PDF (Volledig document), 20.25 MB

l ¤-­-­­­--·­-·­-­--­­-­--­­­­·­--ï­--­-­-­-­-­-­­­-­­¤:1
3 wordt er daar ook reeds bijgegeven: het is dit, dat
j er steeds minder ruimte blijft voor spontane uitingen.
Dat spontane is, wat zich beweegt buiten de orde
der vaste regels, het is dat, wat als het levende,
{ van zelf opkomende afsteekt tegen het gemaakte,
` dat in strenge regels en orde gedwongen is, het is
het onberedeneerde, dikwijls zelfs het ongerijmde,
waarin het hart veel meer spreekt dan het verstand.
Daarvoor nu komt er in het moderne leven met
al zijn uitingen steeds minder plaats. Alle verhoudingen
worden steeds meer zakelijk en ook zoo gewaardeerd.
Men zou kunnen zeggen: de poëzie verdwijnt meer
en meer. Wij krijgen sterk den indruk, dat in het
leven van vroeger dagen aan poëtische elementen
[ veel meer plaats werd ingeruimd dan tegenwoordig.
i Men was toen veel concreter, wij worden veel meer
abstract, zien alles als gevallen en maken alles zoo-
veel mogelijk uit naar regels, waaronder elk geval
zijn vaste plaats wordt aangewezen als in een loket-
kast, wij hebben voor het levende van een persoon
anders dan als een geval, veel minder oog. Daardoor
wordt echter het leven van heel veel goeds en schoons
beroofd, want wat abstract is, is gewoonlijk dor, het
leven vloeit er uit weg. Levensverzakelijking is
levensverdorring, zielsverdorring.
Drie dingen willen wij nu doen, ten eerste het
. verschijnsel aanwijzen op verschillende levenster-
I reinen, om er omvang en beteekenis beter van te
l­­ verstaan. Maar wij zijn met constateeren niet tevreden,
‘ doch willen ook tot een waardeering komen. En als
die in negatieven zin zou moeten uitvallen, willen
I wij ook vragen, hoe wij de schade liet best zullen
i kunnen dragen, of ondervangen.
E ¤ ¤
l
!