HomeLevensverzakelijkingPagina 24

JPEG (Deze pagina), 703.18 KB

TIFF (Deze pagina), 5.90 MB

PDF (Volledig document), 20.25 MB

‘$
-1: ¤ · · ­-·-­-· -­-­­­-­-­-­-­·­-­­­t c1
historisch-materialistische wijze. het geestelijke leven
. en de veranderingen daarin op den oeconomischen
onderbouw der maatschappij. Maar wij willen ook
niet in den tegenoverliggenden fout vervallen, om
uit verzet tegen dat historisch-materialisme te vreezen,
, dat de maatschappelijke toestand gansch en al niet
op het geestelijk leven zou inwerken. Wij zullen
wel het dichtst bij de waarheid zijn, wanneer wij
tusschen deze twee factoren een groote mate van
wisselwerking aannemen. De maatschappij ondervindt
den invloed van den geestelijken toestand der men-
_ sehen, maar werkt op haar beurt daarop ook weer
stevig in. En allerlei sociale omstandigheden kunnen
het zieleleven zeer sterk, ook op schadelijke wijze,
il beïnvloeden, reden, waarom de christelijk­sociale
arbeid van zooveel beteekenis is.
Zoo zullen wij dus de oorzaak derlevensverzakelijking
wel grootendeels in de maatschappelijke veranderingen
moeten zoeken. Het is nu eenmaal een feit, dat dat
groote deel der menschen, dat tot den vierden stand
behoort, zijn levensterrein vindt in den arbeid. En
nu men terecht kan spreken van ontgeestelijking van
den arbeid, kan men bij die velen dus ook spreken
van ontgeestelijking van het leven en dat is feitelijk
slechts een andere term voor wat wij uitdrukken
in de woordenlevensverzakelij king oflevensverdorring.
En hoezeer de arbeidsontgeestelijking om zich heen
heeft gegrepen is, mede door Lnvnnsrnriws bekende
, boek, weinigen meer verborgen. Juist het ind ustrialisme
j heeft de specialiseering van den arbeid tot het uiterste
doorgedreven. Niemand maakt meer een stuk werk,
dat af is en waaraan arbeidsvreugde kan genoten
worden. Het zijn altijd dezelfde onderdeeltjes. Vele
mannen zijn enkel verlengstuk van de machine
geworden en brengen hun leven door met steeds
weer dezelfde nietszeggende handbeweging. Hoe
¤ -ïlil
­­­ 23 ­- .
l