HomeLevensverzakelijkingPagina 23

JPEG (Deze pagina), 659.31 KB

TIFF (Deze pagina), 5.90 MB

PDF (Volledig document), 20.25 MB

‘$
Ei-­- ·· · ¤
eeuw dat maatschappijleven in ons land z0o’"n geweldige
verandering heeft ondergaan. Want in die jaren is ·
gegroeid de tegenwoordige vorm van het industria-
lisme waarvan de groote opbloei ligt na het jaar 1850.
Fabrieken waren er daarvoor ook, maar niet van de
grootte van nu, met dat in de duizenden loopende i
aantal arbeiders. Nationaal en internationaal heeft
dat de toestanden totaal gewijzigd. Om voor ons land
een paar cijfers te noemen 1): tusschen 1880 en 1916
is het aantal naamlooze vennootschappen gestegen
van 523 tot 10856, hun kapitaal van 300 millioen tot
ruim 2500 millioen; ons spoorwegnet groeide tusschen _
1860 en 1916 van 335 K.M. tot 3400 KM; de inhoud
van de handelsvloot van nog niet 1 millioen M3 tot pl
meer dan 6 millioen. En de bevolking is tusschen
1870 en 1917 bijna verdubbeld, n.l. van ruim
millioen gekomen op bijna 6,3; millioen. Dat dat op
geheel het leven van ons volk zijn uitwerking niet
kon missen, ligt voor de hand. Het zakenleven nam
door de algemeene wereldbeweging geweldig toe en
dat moest de verzakelijking van allerlei verhoudingen
na zich sleepen. De patriarchale verhoudingen moesten
wel verdwijnen. zij konden niet behouden blijven.
Wat men met enkele tientallen arbeiders kan doen,
met hen in persoonlijke betrekking staan, dat is met
vele honderden natuurlijk niet meer mogelijk. En de
veel omvangrijker zaken en belangen, die behartigd
moesten worden, legden voortdurend beslag op den
geheelen mensch, op al zijn tijd, op heel zijn denken .-
en doen. Daarbij groeide de concurrentie in binnen-
en buitenland ook steeds aan. En zoo is het gejaagde
leven van den tegenwoordigen tijd ontstaan.
Als wij de dingen zoo stellen, bouwen wij niet naar
1) Ontleend aan J. v. D. TEMrEL, De Neclcrlcmdsche Vaïclieatwgivzg
en haar toeïcomst, 2e dr. 1919, blz, 4 en 5. V
¤*­­-·à- *_ ­lJ
_ gg _
l