HomeLevensverzakelijkingPagina 17

JPEG (Deze pagina), 665.13 KB

TIFF (Deze pagina), 5.88 MB

PDF (Volledig document), 20.25 MB

¤ -­- ­­­l-:1
nootschappen worden. Daarmee verdwijnt nog eens
weer een stuk van het persoonlijke, want de aan
commissarissen en aandeelhouders verantwoordelijke
directeur vervangt den vroeger veel meer persoonlijk
geinteresseerden eigenaar.
Wij kunnen er slechts het telkens reeds gebruikte
woord voor bezigen: de verhoudingen van het leven
verzakelijken, het persoonlijke vliedt er uit weg,
alles wordt dor en gereglementeerd. Wat vroeger
blijk was van persoonlijk interesse voor elkaar, wordt
nu in wet en recht vastgelegd, of het sterft af. Er
is geen persoonlijke band meer. De verhoudingen
verscherpen, ook doordat de klassenstrijdprediking
in dat opzicht haar verderfelijke gevolgen niet heeft
gemist. En hoe langer hoe meer voltrekt zich de
scheiding door het volk, dat te voren meer een zich
voelde.
Ook in andere takken dan die van het kleinbedrijf
gaat de verzakelijking door. Het is een algemeene
karaktertrek. Het moderne kapitalisme heeft haar
buitengewoon in de hand gewerkt. De concurrentie
laat velen geen rust, het zijn altijd weer de zaken,
waarvoor men werkt en werken moet; zakenmenschen
wordt daardoor een bepaald type. Natuurlijk is bij _
dien arbeid levensonderhoud en verbreeding van
levensbasis, verruiming van levensgenot wel het
eigenlijke doel, maar het is alsof dat uit het oog
wordt verloren. De zaak heeft meer den man dan
dat de man de zaak heeft. En dag noch nacht is er
rust. In het vooruitbrengen van de zaak ligt slechts
schijnbaar iets bevredigends, want altijd verder gaat
de jacht, omdat er altijd grooter omzet, altijd sterker
verbreeding te bereiken valt. Het rustige van vroeger,
weggelegd voor iemand, die het slechts zocht in zoo
goed mogelijke bediening eener eenmaal gewonnen,
vasten clientèle-kring, wordt weinig meer gevonlen.
¤-­-l--­- -¤
_. 16 _