HomeDuitschlands groei en het Pruisische overwichtPagina 97

JPEG (Deze pagina), 764.58 KB

TIFF (Deze pagina), 7.10 MB

PDF (Volledig document), 84.27 MB

··~- ` 1 l W V W R wi “WwwY°"mwl"’WM'*”`v“
93
l ­ verdedigen met hand en tand, en indien niet door het leven,
l dàn door den dood. je maintiendrai!
De wet is slechts de opteekenaar van vergane of vergan~
l · kelijke meeningen, eene herinnering, eene indicatie, geen eeuwig
· edict. Morgen sterft zij op den geboortedag van een nieuw
ä rechtsbewustzijn - doch alleen in vrijheid kan zij zich ont~
· wikkelen. _
· Reeds lang is er in West~Europa een geestelijke opbloei, een
1 kloppen binnen het omhulsel, dat het geestelijk bewustzijn om-
Y sluit. Wordt deze aanzwellende groei door egoisme, door
t materieele begeerten, door onderdrukking gestuit, dan vangt
r de strijd aan tusschen het leven en den dood. Dan kan de
' worsteling zoo hevig, zoo geweldig, zoo overheerschend zijn,
M dat op physisch gebied den terugslag zich manifesteert.
· ` Niet alleen door daden worden deugden en gebreken gekend,
S ook de gedachte, ook de geheele geestelijke atmospheer zendt
hare trillingen uit. En de gedachte kan alleen door de hoogere
¤ gedachte beheerscht worden, niet door overmacht en geweld.
¢ Wie zal er over rechten?
» De rijken houden niet alle lotsbepaling in eigen hand, bein~
. vloeden niet naar wil de eigen psyche. Het bloeiende, door
zijne ontwikkeling zoo boeiende Duitsche Rijk evenmin.
. · ' En Pruisen?
‘ Men zou het naar het licht willen wenden, ,,evenals" zooals
de oude Grieksche wijsgeer leeraarde, ,,evenals wanneer iemand
zijn oog slechts met zijn geheele lichaam mede, van de duisternis
naar het licht kan keeren, evenzoo moet hij met zijn geheele
ziel van het Ontstaan en Vergaan worden afgewend en voor~
zichtig omgedraaid, totdat zijn Zielsoog het aanschouwen van
ï het wezenlijk ,,Zijnde" kan uithouden . . . en dit laatste noemt
men het Goede."
~ ' · Dan bloeit misschien meer rechtvaardigheid, meer schoonheid.
i meer beschaving op in staat en individu. Dan doorzont misschien
· het Duitsche idealisme weer de harde psyche.
De Staat omcirkelt het Vergankelijke.
Het Individu omcirkelt het Eeuwige.