HomeDuitschlands groei en het Pruisische overwichtPagina 93

JPEG (Deze pagina), 885.67 KB

TIFF (Deze pagina), 7.35 MB

PDF (Volledig document), 84.27 MB

89
eid). vast te leggen, hebben de bijna 400 leden van den Rijksdag,
zlijk, dus vierhonderd mannen behoorende tot de beschaafden of
intellectueel begaafden, tot eene voogdijschap over de vrouw
be- en nog talrijke andere onbillijkheden besloten. Dàt op den
van drempel der twintigste eeuw! Sedert Napoleon en zijn code- j
eeds civil zijn reeds honderd jaren verloopen. Is de geest ten op-
Ffen, zichte van de plaats der vrouw in de samenleving sedert dien
ssen tijd in Duitschland ook honderd jaren in beschaving vooruit
rren gegaan ?
het l
het De eerbied voor het individu is een derde toetssteen. Uit
de geheele politieke en economische geschiedenis is reeds aan
te toonen, dat het individu in Duitschland als burger en staats-
‘ in onderdaan veel minder rechten bezit dan in Zwitserland, Neder-
»uw Y land of Engeland het geval is. `
ran Bovendien staat men echter voor wonderlijke psychische fac-
toren van het Duitsche leven. Sedert eeuwen tot gedweëe j
len onderdanigheid gekneed, werd het gevoel van eigenwaarde
stelselmatig verwoest, het respect voor het individu met voeten.
bij getreden. Toen kwam de economische en staatkundige opbloei,
ed, die óf het individu nog verder kneedde, of hem sterk in zelf-
er- bewustzijn deed groeien. Daarna de maatregelen van hooger-
de hand. Die gedweeheid was hinderlijk voor het scheppen van
tst een naar buiten (d. w. z. buiten de grenzen) zelfbewust optreden,
dus werd, vooral de laatste 15-20 jaar, in alle onderwijs-
ers Q inrichtingen, in drukpers en vergadering getracht, dit gevoel
is- van eigenwaarde te wekken. `
Wanneer daarvoor geen of geen voldoende grondslag aan-
en wezig is, wordt dit een gevaarlijk experiment, vooral indien
:r- van overheidswege wederom gefnuikt wordt, wat gaat opbloeien.
Het kunstmatig aangewakkerde superioriteitsgeloof werd mate-
te looze arrogantie, het respect van het individu werd er óf niet
he om vermeerderd, óf er ontstond een sentimenteele, kritieklooze
en vereering voor den meerdere. Twee uitingen, beide onder één
te hoofd samen te vatten zijn hiervoor typeerend.
er De werkelijke of vermeende superioriteit moest geëerbiedigd, ~
in d. w. z., waar spontane eerbied ontbrak, moest deze kunstmatig
opgekweekt, in stand gehouden, verdedigd worden. Elke aan-
e- randing moest als "beleediging" gestraft. De innerlijke mensch
·p reageerde sr niet, of reageerde bij deze emotioneel-overprikkelde
rk naturen op totaal onberekenbare wijze.