HomeDuitschlands groei en het Pruisische overwichtPagina 87

JPEG (Deze pagina), 915.80 KB

TIFF (Deze pagina), 7.26 MB

PDF (Volledig document), 84.27 MB

83
TIQBH . . .
cüjlc aangegroeid, steeds krachtiger, steeds geweldiger, steeds reus·
lede achtiger. Uit alle fabrieken en werkplaatsen, in dorpen en
pSy_ steden, bij honderden, bij duizenden, neen, bij millioenen is men 1
laat samengestroomd om dit te uiten, en heeft men gestemd op de,
lkeu in de verte lichtende, komende bevrijding!
dig_ De wereld kon zijn oogen er niet meer voor sluiten. ~­· De '
3 in Rijksdag telde bij zijne nieuwe samenstelling 110 socialistische
afgevaardigden, 110 op 397 leden, d. w. z., dat deze de sterkste
{em partij in den Rijksdag werden, want het katholieke centrum
mgt telde er slechts 90, de conservatieven 69 en de liberalen 85, j
Verbinden zij zich met de liberalen, dan ontbreken er nog slechts j
est, vijf stemmen, om hun de absolute meerderheid te verzekeren, 1
verbinden zij zich met de katholieken, hetgeen herhaaldelijk
reeds voorkwam, dan hebben zij reeds de meerderheid. ]
,_ z_ In 1914 telden zij 117 leden. J
jan, Dit succes wordt ook daaraan toegeschreven, dat in toe~ 1
eht nemende mate de middenstand zich bij deze stemming op de ·
aan socialisten heeft aangesloten. Ergens vandaan moest redding {
Km komen; de regeering scheen hoe langer hoe reactionairer te I
Rt worden. Men begon te gelooven aan de toekomst van het
lijk socialisme. De leus: vrijheid, gelijkheid en broederschap, reeds _
meer dan eene eeuw geleden in de wereld geslingerd, begint . r J
Og eerst nu in Duitsche harten te leven. Men denke `niet, dat het 1 i
lm, mogelijk is in een land als Duitschland, zelfs met die onzelf~ 1
ze standige, kneedbare. gehoorzame plooi, welke de Pruisische j_ j
ke psyche door honderde jaren van onderdanigheid heeft gekregen 1
OI. en behouden, dat die schitterende economische opbloei de 1
kt geesten geen onafhankelijkheid zou gebracht hebben. ·
p_ Er bloeit en groeit op dit gebied ook velerlei, wat hoop en
g_ verwachting wekt, maar tot nu toe heeft die onafhankelijkheid a
m zich in de hoogere klassen geuit in het ,,zakendoen" heeft zich
in de politiek gemanifesteerd als sterk economisch eigenbelang, ‘
;_ heeft zich nog te weinig verruimd tot een streven naar gelijk l
1_ recht, naar politieke ontvoogding. Bij degenen, die den zwaarsten 1
L druk ondervonden, de arbeiders, kwam de eerste en aller~ 1
je sterkste reactie.
E Geheel afgezien van het socialistisch dogma, het partij­pro­ ’
tt gram, het stugge, onjuiste, onwerkelijke en harde in hun leer, l
waaruit eene echt­Pruisische dogmatische onvrijheid spreekt, ook
afgezien van de oneindige opoffering en liefde, welke zij aan _
elkaar en aan de zaak wijden, is de toestand in Duitschland Q Q
I
w