HomeDuitschlands groei en het Pruisische overwichtPagina 86

JPEG (Deze pagina), 870.57 KB

TIFF (Deze pagina), 7.26 MB

PDF (Volledig document), 84.27 MB

i ë 82
- _ hoe ,,feinsinnig" weet men er bedoelingen en rechtvaardigingen
` in te leggen, die noch met den oorsprong, noch met de practijk
,5 kloppen. Er ligt iets scheefs en vertrokkens over het geheele
g· gebied van het Duitsche recht, iets scheefs dat men in de psy-
l· chologie der Duitschers terug vindt. Het rechtsintellect staat
niet in verband met het rechtsbewustzijn, het abstracte denken
i g is niet in contact met het psychisch gevoel van rechtvaardig~
ij heid, en dientengevolge staat de Duitsche rechtswetenschap in
·· zoo onjuiste verhouding tot de rechtspractijk.
g Het zijn twee tegenovergestelde machten, die elkaar niet raken.
die aan elkaar voorbijgaan als twee vreemden. Hoeveel hangt
hier echter niet van af.
é" Per slot zijn het niet de wetten, die heerschen, maar de geest,
` = die haar bij de handhaving bezielt.
Wetstoepassing is beschavingstoepassing.
In Duitschland, dat steeds van zijn eigen standpunt, d. w. z.
door den bril van zijn historischen groei moet beschouwd worden,
is het meest diepgaande verzet, de ergste verbittering gericht
tegen de overheersching van regeering en justitie, d. w. z. van
_ de beambten, die de wetten interpreteeren en ze handhaven
l V menigmaal door middel van rechtsaanmatiging. Daaruit is het
_, verzet tegen eene staatsinrichting geboren die zulks mogelijk
E maakt.
* Von Bülow, de voorlaatste Rijkskanselier, had een open oog
p voor dezen ingrijpenden misstand. Hij vergelijkt Engeland, waar
‘ afkeer tegen den staat niet bestaat, met Duitschland waar ze
j bijna regel is, en voert ze terug op de groote persoonlijke
L vrijheid, die ieder Engelsch burger geniet, vrijheid, die door
, de continueele inbreuk, welke er in Duitschland op gemaakt
E wordt, een voortdurend verzet of stille wrok verwekt. I) Op~
T vallend is het zeker, dat de reactie hiertegen, de eigenaardig-
g Duitsche sociaal~democratie, in Engeland geen wortel heeft kunnen
Y schieten.
j, Dit verzet is tot een enormen omvang gegroeid. Het vraag~
’ stuk, zooals het zich in Duitschland voordoet, is van drama~
j tische kracht geworden. Door kiesrecht, door vereenigingsrecht,
l door economische overmacht is slechts het kleinste deel van de
` eensgezinden op dit punt te bereiken en te verzamelen geweest,
l ; en toch is bij de laatste stemming voor den Rijksdag dit verzet
ï 1) Deutschland unter Kaiser Wilhelm H. Erster Band. pag. 99.
) .