HomeDuitschlands groei en het Pruisische overwichtPagina 78

JPEG (Deze pagina), 900.29 KB

TIFF (Deze pagina), 7.26 MB

PDF (Volledig document), 84.27 MB

74 ,
danig verboden worden, maar zelfs iedere economische vereeniging,
· indien haar andere bedoelingen kunnen toegedicht worden. I)
Dit vergunningsrecht is, wat de Duitschers zelf ,,ein‘ver~
· kapptes Concessionssystem" noemen. § 43 geeft nog een verder
, wapen: wanneer eene vereeniging, volgens hare statuten geen
` politieke, sociaalpolitieke of religieuze doeleinden nastreeft, kan ‘
· zij hare rechtspersoonlijkheid verliezen, indien men toch zulk
i‘ . een doel in hare actie meent te ontdekken. Het oordeel hier~
over wordt toegekend aan de naar Landrecht bevoegd ver~
klaarde autoriteiten.
Het is vanzelfsprekend, dat deze hindernissen niet geschapen
zijn om er geen gebruik van te maken. Talloos zijn de gevallen,
, waarin onderdrukking van elke politieke actie door middel van
deze wetten werd uitgeoefend ~­~ talloos zijn de verboden ver~
gaderingen, de ontbonden vereenigingen, de aanklachten door ` J
de politie, de slachtoffers, die op de één of andere wijze ten
offer vielen aan de voornoemde wetsartikelen. Toch is dit nog
niet eens alles. Een geheele reeks van bijkomstige bepalingen
_ vormen de moeilijkste hindernissen, b. v. de plicht om desver~
j i lan g d een volledige ledenlijst bij het kantongerecht in te leveren.
I En dit, wanneer men honderdduizende leden telt! Wilde over~
j heid eene vergadering beletten, dan eischt zij slechts de leden~
` a lijst, .... aan den vóóravond van de bijeenkomst, onverschillig
Y in welke stad de vergadering gehouden wordt! Zoo bestaan
§ er nog meer belemmeringen en o. a. het groote nadeel, dat
K iedereen van de lijsten en verdere geëischte stukken inzage j
{ mag nemen. ,
’ Voor Prugsen zijn enkele bepalingen nog eens verscherpt en
= is de ,,Ortspolizei" de almachtige, die hier te eischen heeft,
, openbare vergaderingen opheft en oordeelt of er misschien l
ongeoorloofde andere publieke aangelegenheden dan de aan~
gekondigde behandeld worden.
J Ingevolge deze wetten zijn de meeste arbeidersvereenigingen
zonder wettelijke erkenning gebleven. Haar bleef niets anders
2 over dan zich als "Gesellschaft" te constitueeren, met het groote
9 nadeel, dat ingevolge artikel 54 van het B. G. B., de persoonlijke
vermogensrechtelijke aansprakelijkheid intreedt. De leiders kunnen I
l 1) ln Aug. IQI5 werd het wetsontwerp door den Rijksdag aangenomen, dat eene
{ vakvereeniging niet meer onder de politieke vereenigingen gerangschikt mocht worden. '
` In hoeverre deze bepaling echter in de praktijk aan de verwachtingen beantwoorden
l ? zal, is niet vast te stellen. Zij moet met groot voorbehoud aanvaard worden.
j .