HomeDuitschlands groei en het Pruisische overwichtPagina 63

JPEG (Deze pagina), 777.74 KB

TIFF (Deze pagina), 6.77 MB

PDF (Volledig document), 84.27 MB

59
F dikwijls in een voor Nederlanders geheel onbegrijpelijken om-
i vang en vorm. Dat door het voortdurend ziften een uitgelezen
beambtenschaar, wat de ambtsvervulling betreft, opgekweekt is,
- valt te begrijpen. Dit begint reeds op school, daar alleen zij
_ tot ambtenaar worden aangesteld, die op het eindexamen het
j soogste cijfer behalen. De Rijkskanselier von Bülow uitte zich
twee jaar geleden zeer vrijelijk over het karakter van het Prui-
__ sische beambtenheir, gekneed tot zulk een gewillig werktuig,
W en dermate buigzaam en gehoorzaam, dat men er alles mede
kon doen. I) Hij haalde de jaren 1806 en 1848 aan, als voor-
beeld, hoe, dank zij dit straffe beveel-régime, de ambtenaren
geheel het hoofd verloren, toen zij slapper geregeerd werden.
,,Zoodra de vorst zich zwak en schuchter, weifelend of neutraal i
r. , in zijne wilsuitingen toonde, leed Pruisen aan eene verlamming ·
· van de geheele regeeringsmachine, meer dan eenig ander land." l
j ,,De Pruisische beambte," zoo schreef hij, ,,heeft het vertrouwen i
1 in de almacht der regeering noodig, om zijn onbeperkte toe- ‘
wijding tot de monarchale regeering te behouden". Maar in l
den Pruisischen beambte is het individu, de mensch ondergegaan. `
` Vergelijkt men dit stelsel met het Zwitsersche, dan houden de
deugden van het eerste geen stand naast die van het laatste.
j Ook dáár eerlijkheid, plicht en arbeidzaamheid, maar géén
ondergang van den mensch en burger in den beambte; in-
· tegendeel, eerst is de Zwitser mensch en burger, trotsch op
` züne persoonlijke en politieke volkomen vrijheid en bijna onbe-
grensde medezeggingsschap in de wetgeving, daarna vervult hij,
W als elk Zwitsersch burger uitnemend zijne plicht .... ook als
. beambte. ~
1 De politiek van het Duitsche Rijk vindt dus in hooge mate
_­ zijn ruggesteun in de Pruisische hegemonie, en de Pruisische
__ hegemonie is vanzelfsprekend door Pruisische toestanden beinvloed.
ï Het loont dus de moeite enkele van deze toestanden nader E
j te beschouwen. ~
Pruisen bezit het twijfelachtig voorrecht van het eenige groote
West-Europeesche Rijk te zijn, dat nog geen geheim en direct
* stemrecht bezit voor de samenstelling van zijn "Abgeordneten- ,
H Y haus" of Tweede Kamer. ïi
‘ï~‘ Het indirecte kiesrecht deelt Pruisen in Europa met nog een
____à_ 1
1) Deutschland unter Kaiser Vilhelm II. 1914. Band I. pag. 92.