HomeDuitschlands groei en het Pruisische overwichtPagina 56

JPEG (Deze pagina), 896.68 KB

TIFF (Deze pagina), 7.13 MB

PDF (Volledig document), 84.27 MB

hv ~_,;¤’l Y Vr V '" "‘ " · ·‘‘· ‘ _-»~ ·» -- ~ ,. , v___ g N rr Avv
/ r(( ll ­ A4 · 4 >
z i {·
rl l
x.
< .
,` Rijkskanselier in de Bondsgrondwet heeft eene ontwikkeling in
die richting ook niet bevorderd.
` Bismarck was als Bondskanselier in den Noordduitschen Bond
krachtig in zijn werk ondersteund geworden door den StaatS-
,ê secretaris Delbrück, die als President van de Bondskanselarij
‘ E het bureau bestuurde, waar het geheele Bondsbestier gecon-
? I centreerd was.
I Als Rijkskanselier zag Bismarck zich voor steeds omvang-
rijker werkzaamheden geplaatst. Onder zijne formeele verantwoor-
W delijkheid werden voor de verschillende takken van bestuur
E beambten aangesteld, die tezamen de Rijkskanselarij vormden.
· Zonder wettelijke regeling kon dit in gewicht en omvang
groeiende instituut niet langer blijven. Het wetsontwerp op
i de plaatsvervangers van den Rijkskanselier deed de hoop her-
, leven dat ook het Duitsche Rijk verantwoordelijke rijks-ministers
met een minister-president aan het hoofd zou invoeren. Toen
eindelijk in 1878 ingevolge het ,,Stellvertretungsgesetz". Bismarck
zijne plaatsvervangers in verschillende takken van bestuur ver-
·. kregen had, was aan die hoop en wensch der liberalen voorgoed
jij de bodem ingeslagen. Bismarck had hardnekkig geweigerd
j hierin te treden. De Pruisische regeering met hare bijna zelf-
5; standige ministers was hem een gruwel. Een collegiale regee-
ring zou oneindige moeilijkheden voor.hem opgeleverd hebben.
j Noch rijksministers, noch parlementaire verantwoordelijkheid
s voor zijne plaatsvervangers was zijn parool. Hij wilde tot elken
j prijs de gezamenlijke leiding van de Rijkspolitiek, zoowel naar
‘ binnen als naar buiten in eigen handen houden. Dit is gebeurd.
en tot op heden de taak van den Rijkskanselier geweest, maar
1; het heeft Bismarck indertijd bijna zijn geheele gezondheid gekost.
i· Het ,,Stellvertretungsgesetz" gaf hem het recht zich te laten
_ ondersteunen in zijn taak door helpers, die niet den Rijksdag
maar hem ondergeschikt waren. Het instituut der Staatssecre-
« tarissen werd dientengevolge aanmerkelijk uitgebreid. Pathetisch
` is Bismarck's beroep op den Rijksdag in het jaar 1884 geweest
(zitting van 4 en 15 Dec.) I) om verhooging van het aantal
1 Staatssecretarissen, om nog meer verlichting van zijne zware
ä werkzaamheden. De ietwat schriel aangelegde Rijksdag vond
g het toen te duur. Zoo groeide echter mede uit het instituut
l der plaatsvervangers langzamenhand het getal der staatssecre-
lj 1) Fürst Bismarcks Reden, Band ro.
, a
1 ¤'ä
I 4 g g__gg gA._n g