HomeDuitschlands groei en het Pruisische overwichtPagina 42

JPEG (Deze pagina), 764.34 KB

TIFF (Deze pagina), 7.17 MB

PDF (Volledig document), 84.27 MB

r , ‘ · ez
K
l
V ä
l
ä
l
HET PRUISISCHE OVERWICHT.
ll
Geen statige bouw van recht, geen kristalhelder grondbeginsel,
één en ondeelbaar, als samenvoeger van het geheel; gegroeid Q
` en nog steeds in zijn wasdom afhankelijk van onklare verhou·­
dingen, zóó is de Duitsche staat. Vruchteloos hebben scherp~
zinnige rechtsgeleerden de staatsorganen zoeken te ontleden en ,
terug te brengen tot één heldere rechtsidee. Zij gingen uit als
juristen, zij kwamen terug als historici.
` Von Haller's geest zweeft nog rond in het staatsrecht. Volgens
hem zou de staat geschapen zijn door de machtigen en rijken,
door de onafhankelijken. Deze waren uit hoofde van hun rijk~
dom en macht in de rijen der vorsten opgenomen. Deze laatsten
l regeerden van rechtswege, d.w.z. door hun macht en vrijheid
en door hun eigendom. Hun eigendom? Hoe en wanneer ver~
kregen? In de wereld vóór de statenschepping? De vorsten
. waren er, en ,,men" had ze te aanvaarden, terwijl en omdat
l zij den staat schiepen.
j Deze leer, rechtvaardiging van den autocratischen regeerings~
_ vorm, welke grondeigendom en regeermacht vereenzelvigde, .
L was typisch Duitsch. Niet alleen in Mecklenburg staat zij nog ‘
{ steil overeind, ook in den Pruisischen staatsopbouw is zij terug T
Q te vinden.
l Toen het conflict met Oostenrijk in 1866 op het punt stond j
lj uit te breken, richtte Pruisen aan Saksen, Keurhessen en Han~
le nover het ultimatum, hunne neutraliteit af te kondigen en toe §
Tl te stemmen in het bijeenroepen van een Duitsch parlement;
hunne souvereiniteit zou dan gewaarborgd wezen. Die drie staten T
l weigerden. Onmiddellijk stortte Pruisen zijne legermacht over T
l de drie landen uit, overwon hun tegenstand binnen enkele
rl dagen, nam de vorsten gevangen of verdreef ze. Het Saksische
{ leger week terug in Bohemen, ook het Saksische hof vluchtte
e
l
{
l
l
3 Ar