HomeDuitschlands groei en het Pruisische overwichtPagina 21

JPEG (Deze pagina), 879.34 KB

TIFF (Deze pagina), 6.95 MB

PDF (Volledig document), 84.27 MB

19
industrie, de electriciteits~ en émailindustrie, de scheepvaarttrust,
het gloeilampensyndicaat, waarbij nog enkele andere kartels
komen. Deze trusts hebben niet alle gelijke beteekenis, vele
andere hebben zich reeds moeten oplossen of dreigen uitéén
te spatten, sommigen hebben een gunstigen invloed op landbouw
en industrie gehad, maar er zijn er enkele onder, welke ware
monsterverbonden vormen en de meest volkomen macht over 4
· de productie, de distributie en de prijsvorming hebben. De con~ E
sument is geheel weerloos in hun macht, of hij moet hen be~
Y dwingen door een trust van afnemers. Meestentijds beheerschen
zij de Duitsche markt op meedoogenlooze wijze, hebben tallooze _
zelfstandige ondernemers in afhankelijkheid gebracht of gerui~ ‘
` neerd, reiken zelfs met hun macht tot ver over de grenzen.
Het zijn monsterlichamen geworden, die ook de buitenlandsche
1 markten fel bestoken. Ook zijn ze tot politieke corporaties ge-
groeid, waar geen wet nog vat op heeft. Het eigenaardige
¥; hierbij is, dat de Staat, met name de Pruisische Staat, bij deze
? trustvorming zeer geinteresseerd is. Pruisen is eigenaar van groote
i mijnen en kaligroeven, en staat voor de keus óf concurrent, of
, lid van de trust te wezen. _
l Deze syndicaten toonen soms, maar dan in reusachtige proportie,
· dezelfde feilen, welke de gilden in hun ontaardingstijd kenmerkten: "
’ men moet er zich meestal ,,inkoopen", en de voornaamste amb~
ë ten worden alleen aan vrienden gegund. Een kenschetsend, niet
I ° onvermakelijk staaltje, levert o.a. het Steenkolensyndicaat, door Ei
ë gj wien men slechts als groothandelaar in steenkool wordt aange- [Q;
. steld, wanneer men de zoon van zulk een handelaar is, of zijne
· dochter trouwt!
F Het Steenkolensyndicaat heeft dit handelaarskartel gesticht,
1 .1 staat ook in verbinding met verscheidene reederijen, en brengt {
1 Q langzamerhand buitenlandsche markten in dezelfde afhankelijk~ ,
E Z heid, als de binnenlandsche. ' Q
· ” Soms heeft het buitenland groote voordeelen van deze toe- ,‘
­ Q standen, wanneer b.v. halffabrikaten of grondstoffen tegen lage 1
1 , prijzen afgezet worden. Maar daartegenover staan reusachtige
·· { nadeelen. Tegen warenaanbod onder den kostenden prijs kan
., ~; geen fabrikant in een vrijhandelsland concurreeren »-, het be~
r teekent den ondergang van zijn bedrijf. In een land van be~
1, .5 schermende rechten kan men er zich eenigszins tegen wapenen. ï
1. Canada heeft dit o.a. gedaan door zijn z.g. ,,dumping~clause" ¥
e `. (1904) door die waren, welke onder de ,,fair~market~value"ver- .
rï Wa __ r ..---....r.-r.r.r,_..r,,,. - - r . - . 1