HomeDuitschlands groei en het Pruisische overwichtPagina 19

JPEG (Deze pagina), 868.86 KB

TIFF (Deze pagina), 6.92 MB

PDF (Volledig document), 84.27 MB

17
j j zich verlegde van de Beurs naar de banken. Moeten aandeelen
Eg; ondergebracht of verhandeld worden, dan wordt dit geheel
zonder de Beurs afgespeeld, waar alleen vaste, weinig gewichtige .
ï§,·’ fondsen hun plaats bleven behouden. Het aantal faillissementen
is in Duitschland onrustbarend gestegen van 1895 tot 1908 klom
ll het aantal van ruim 7000 tot ruim 11.000, per jaar, waarbij het
ä aantal liquidaties niet inbegrepen is. .
Pg, De concentratie van de banken bevorderde ook de concen~ 7
li tratie van de groot~bedrijven, en leidde, door middel van den *
, daartoe onontbeerlijken tariefmuur, tot kartel~ en trust~vorming.
, Langzamerhand teekende die ontwikkeling zich af in twee, het
Duitsch~economische leven sterk kenmerkende trekken. Is er J.
geen trustvorming in een of ander bedrijf, dan heeft de felle `
concurrentie binnen den tariefmuur, niet bedreigd door buiten~
landschen aanvoer, tot een neerdrukken van de prijzen tot de
" uiterste grens geleid, of meer nog, heeft de prijzen gedrukt tot
onder de voortbrengingskosten, alleen aanvaard om de fabriek
I slechts aan den gang te houden. Het terrein dáár is afgegraasd,
platgeloopen; alleen door den hardnekkigsten producent met
een staf van de volhardendste reizigers, gewapend met alle ver~
lokkende middelen in den vorm van percenten, aandeelen in de T
winst, premies in eens ­-· ja zelfs geschenken van de meest 3
ï onderscheiden aard, of door vergoeding van installatiekosten, of ..
door middel van het zetbazen~systeem, wordt een voldoende
Xj afzet behouden. Om tegemoet te komen aan dezen soms rui~ ~,,
neusen prijsdruk, wordt op alle wijzen getracht door uitvoer, l
,3; maar dan tegen winstgevende prijzen, die het binnenlandsche
verlies weer goed moeten maken, de onderneming rentegevend W
gg te doen blijven. Dit is het goedkoope Duitsche leven, ten
rï koste van de producenten en van alle oprechtheid en zuiverheid j
in hun zakenleven. i
D De tweede vorm is juist omgekeerd. Waar deze veelheid van `Q .
VY bedrijven niet is blijven bestaan, daar wordt de markt beheerscht « 1
door de trust, door de ééne almachtige onderneming, waartegen Q
Y de strijd door den enkeling niet opgenomen kan worden. Hij ‘ `
heeft te nemen wat hem wordt geboden tegen den prijs en in
1 den vorm, zooals hem dit voorgezet wordt. of anders kan hij Lig,
zónder doen.
Deze trusts zijn soms gegroeid tot een staat in den staat, g
volkomen almachtig, ja zelfs geplaatst boven het recht in den i
Q .staat. In vele kartelcontracten is namelijk eene bepaling opge~ lj
J Duitschland's Groei. 2 .
1
*“ï­ ,_ 1 _r r A ._ r r‘.... er r