HomeDuitschlands groei en het Pruisische overwichtPagina 15

JPEG (Deze pagina), 895.88 KB

TIFF (Deze pagina), 6.85 MB

PDF (Volledig document), 84.27 MB

.r,T«..`.,.e,,,ê . Y ­ -- ­ ---~ ­~ -~ -~- W (_~, «s w.- ·,.,,..,,Tz,-~­­ <··,·g­vy··­·~ ~Y--- g
n
13
instellingen, weezen enz. zeer gezocht worden, zijn op onrust~ 1
barende wijze in aantal en omvang toegenomen. Een bankroet {
) van het groot~grondbezit zou dus heel wat ná zich slepen. Voor l
Q deze gevolgen deinst de staat terug. De agrariërs, van welke
.§ de regeering politiek afhankelijk is, verzetten zich met hand en
,‘ tand tegen elk dergelijk voorstel: zij zwaaien den scepter in
Pruisen en zwichten voor geen redeneering. Ze brengen in de
jv laatste twintig jaren twee argumenten naar voren, welke steeds ,
1 overtuigender en dringender herhaald worden. Het eerste is het
· oorlogsargument wat de broodverzorging aangaat. Te weinig ‘
Z productie? dus afhankelijkheid van het buitenland, toevoer in
f geval van oorlog afgesneden? Zonder bescherming van den =
i geheelen Oost~Elbischen jonkerstand, steunpilaar van Koning en
Vaderland, Kerk en Staat, zou dit Vaderland te gronde gaan.
`,, Toen hun voorgerekend werd, dat zónder of met bescherming,
­, de landbouw volkomen in staat was, niet alleen om eene ver··
Q mindering van productie te voorkómen, maar dat eene tarief~
,· vermindering eerder zou prikkelen tot verhoogde krachtinspanning,
dus tot meerderen opbrengst (er zijn landgoederen, zóó uitge-
strekt, dat de eigenaar niet bij machte is méér dan een gedeelte
ij ervan te laten bewerken) en dit met feiten en cijfers toegelicht i
­· werd, vereenigde zich de ,,]onkerpartij", verschrikt door eene
kleine tariefverlaging in 1892, speciaal als hoeder der agrarische
belangen (1894) en nam een zóó stevige plaats onder de politieke
partijen in, dat met de wenschen van dit aartsconservatieve
I element steeds sterk rekening moet worden gehouden en deze `
partij in het jaar 1906 zelfs eene tariefverhooging wist door te j`
§§ïf drijven, welke even groote oppositie als ontsteltenis bij de indus~ ‘
trieelen heeft gewekt, eene verhooging die uit hebzucht werd
afgedwongen, maar voor de industrie weer duurdere arbeids-
Yi krachten beteekende. Het oorlogsargument werd vooral de laatste
tien jaren in een stroom van geschriften uitgeplozen en ver~ .
lj dedigd, zoowel onder het gezichtspunt: toevoer van buiten, als _
onder het gezichtspunt: physiek der manschappen: een stevig fi
landarbeider, een stevig soldaat! Nauwkeurig werden aan de
hand der recrutenstatistieken de berekeningen gemaakt, welke
ä stand de beste soldaten leverde ·-· welke invloeden er bevor­
derend op werkten, wat er te wachten viel van een leger, dat ·=i
voornamelijk in een landbouwstaat, of een, dat in een nijverheids­ _
staat gerecruteerd werd. ’
De regeering, die zonder de conservatieve elementen niet zou X
ï
iii

v