HomeOver historische levensidealenPagina 9

JPEG (Deze pagina), 848.82 KB

TIFF (Deze pagina), 8.25 MB

PDF (Volledig document), 34.68 MB

M g .. , ..
l
7
nemelijker, dan zulke historische verbeeldingen een-
voudig te verklaren voor het kleed, den uiterlijken
tooi, waarin een streven van economischen (of staat-
kundigen) aard zich hult: cultuurhistorische arabesken,
.; meer niet. Ongetwijfeld is het steeds de richting van
het tegenwoordige streven, die bepaalt, welke herin-
l neringen uit het verleden zulk een levenswaarde zul-
len krijgen. Het spreekt vanzelf: alleen die historische
beelden, waarin het heden zich spiegelen kan, kunnen
ideaal of symbool worden. In zooverre zijn zij in hun
ontstaan afhankelijk van de maatschappelijke of staat-
kundige verhoudingen van nu. Maar zijn zij eenmaal
met die waarde van een idee of een symbool in het .
bewustzijn aanwezig, dan (het is een concessie, die
het historisch materialisme zelf reeds lang heeft ge- l
daan) dan werken zij zelfstandig voort, en kunnen zij `
V als idee de verdere ontwikkeling van gedachten en
toestanden beïnvloeden. Waarvan immers de socialisti-
sche idee zelf het allerbeste voorbeeld oplevert. In-
dien wij de grondoorzaak van het opkomen van
historische idealen in het midden laten, en ons be-
palen tot hun voortwerking als factoren der geschie-
denis, dan vermijden wij het gevaar, van reeds bij
den aanvang verstrikt te raken in een der moeilijkste l
vragen van de wijsbegeerte der geschiedenis. j
Het is gemakkelijk, aan bepaalde gevallen duidelijk
`· te maken, hoe een historisch denkbeeld als voorbeeld j
of richtsnoer de handelingen van een persoon of een j`
regeering bewust en zeer daadwerkelijk kan beïn-
vloeden. Het voorbeeld van Karel den Stoute is lj
daartoe bijzonder geschikt. Zijn gansche leven draagt j
het kenmerk van een blind nastreven van een hersen- 5
schimmig ideaal. En welke wereldhistorische gevolgen
`
jj,)