HomeOver historische levensidealenPagina 25

JPEG (Deze pagina), 847.08 KB

TIFF (Deze pagina), 8.31 MB

PDF (Volledig document), 34.68 MB

y= · c ~ ‘» ··«­ 4‘-¥* · « ‘ -‘’’‘‘:=* W l· ~ ‘‘ï. .
l
23 `
werkelijkheid had. Cervantes zelf had nog ernst ge~ l
maakt met de pastorale.
I; - Inmiddels heeft een laatste visie van volmaaktheid
I; meer en meer macht over de geesten verkregen, dit-
maal in den strengsten zin des woords een historisch
levensideaal: dat der grieksch~romeinsche oudheid.
Niets is onjuister dan de voorstelling, alsof het klas~
sieke ideaal in de 15* eeuw in Italië als een zon
_ il over de menschheid was opgegaan. Gedurende de
l _ heele middeleeuwen stond een verheerlijkt beeld der
jl oudheid te stralen: het wordt alleen niet scherp en
niet volledig gezien. Niet slechts de scholastiek en de
jl studie van het romeinsche recht bergen in zich een
I klassieke renaissance, in de ridderlijke levensvormen
Q zelf, voor onze gedachten zoo typisch~middeleeuwsch,
l zijn gewichtige antieke elementen aanwezig. Het sy~
( ~ steem der hoofsche minne is voor een niet gering
I deel afgeleid uit latijnsche bron: Ovidius en Vergilius
hebben voor de middeleeuwsche gedachte meer be-
teekend dan enkel een prentenboek. 20) .
Zoo min als het klassieke ideaal eerst in de Re-
naissance wordt geboren, evenmin heeft het toen het
christelijk~ en het ridderlijk-middeleeuwsche ideaal
verdrongen. Integendeel, wat wij de Renaissance noe~
I men, is een innig product van klassieke, ridderlijke en
christelijke aspiraties, waarin het antieke element wel
j de overwegende maar niet de uitsluitende beweeg~
kracht uitmaakt. 2‘) Burckhardt's meesterwerk heeft ons
3 als de kerneigenschappen van den renaissance~mensch
T leeren zien: het eergevoel en de roemzucht. Welnu,
die beide zijn veeleer te verklaren als de regelrechte
voortzetting der riddereer dan uit de herleving der I
klassieke studiën. 22) Het is niet alles oudheid, wat er l