HomeOver historische levensidealenPagina 18

JPEG (Deze pagina), 882.32 KB

TIFF (Deze pagina), 8.31 MB

PDF (Volledig document), 34.68 MB

.{ .l
'
t 16
»_ Vervolgens komt uit Italië en Spanje het groote
nieuwe herdersspel en de oneindige herdersroman:
Sannazaro, Montemayor, Tasso, Guarini, d'Urfé! Een l
, eeuw te laat komt ook ons brave Holland met zijn
Arcadia's als een boersche schoolmeester op klompen L
j in 't gelag. Eindelijk brengt de 18de eeuw de laatste {
en fijnste renaissance van den herderlijken smaak: Wat~ i
J teau, Boucher, de idyllen van Salomon Gessner.
ll Daarna sterft de v0r/72 af. Nog in de 18* eeuw zag
de letterkundige theorie het herdersdicht oprecht voor
het meest oorspronkelijk litteratuurgenre en de meest
volkomen uitdrukking van het natuurlijke aan. Dan
l l; echter worden staf en pansfluit en schalmei als ver~ -
ouderde requisiten weggeborgen: de vorm is eindelijk
‘ afgeleefd, maar de geestelijke behoefte, waaruit het
i herdersdicht ontsproten was, werkt voort: niet alleen
W in Paul et Virginie maar veel later en tot op den
huidigen dag. Pan is nog altijd de levendste der
grieksche goden.
Heeft nu evenwel dit bucolische levensideaal eenigen
daadwerkelijken invloed uitgeoefend op de cultuur?
ls het niet louter litteratuurgeschiedenis? Litteratuur~
l geschiedenis is immers cultuurgeschiedenis. Het is van
l ontzaglijk cultuurhistorisch gewicht, dat de mensch in
J het raam van het herdersdicht de natuur en de liefde
heeft leeren uitdrukken. En ook buiten het gebied
van het aesthetisch uitdrukkingsvermogen heeft de `
herdersidylle op de cultuur gewerkt: de idee van den
natuurstaat, van de oudheid af tot Rousseau toe, *
f ontleent haar kracht en leven aan de herdersidylle [
en de gouden-eeuwvoorstelling. I
De verbazende levenskracht van den pastoralen vorm
openbaart zich ook in de gemakkelijkheid, waarmee

QT?