HomeOver historische levensidealenPagina 13

JPEG (Deze pagina), 824.74 KB

TIFF (Deze pagina), 8.22 MB

PDF (Volledig document), 34.68 MB

Vw- W. «~....r N
ll
is tevens de meest algemeene: de gouden eeuw als
eerste tijdperk van het menschdom, zooals de Grieken
en de Indiërs haar kennen. “) Van den specialen vorm,
dien dit denkbeeld aanneemt in de paradijssage, zie ik
i hier af. Het beeld van de gouden eeuw of krtayugam
”` bevat de som van alle lagere en hoogere genietingen
van luilekkerland af tot de aanschouwing Gods toe.
Vooraan echter staan vrede, onschuld en wetteloos~
heid, eeuwige jeugd en lang leven. Het is voor de
ouden een historisch ideaal in den vollen zin des
woords. Niet slechts Hesiodus, ook Tacitus en Posi~
donius behandelen het als geschiedenis. 5)
Een ding evenwel behelst de voorstelling niet: de
belofte van terugkeer of de aansporing om uit eigen
kracht naar herstel van die gelukzaligheid te streven.
Wel ontwikkelt zich in nauw verband met de idee
der gouden eeuw die van het Elysium of de eilanden
_ der gelukzaligen. Zoowel in de indische als in de
latere grieksche sage vinden wij dezen overgang, dat
de voormalige koning der gouden eeuw, hier Kronos,
daar Yama, later geldt als heerscher in het Elysium. 6)
Doch terwijl het homerische elysium en de hesiodi­
sche eilanden der gelukzaligen nog op aarde gedacht
worden, heel ver westelijk, en bereikt worden zonder
te sterven, is de indische Yama reeds in den Athar~
vaveda ,,hij die het eerst van alle stervelingen stierf,
die het eerst heenging naar gene wereld." 7) Het aard~
sche geluksideaal, oneindig verleden of oneindig ver g
af, is hiernamaalsvoorstelling geworden. Zoo moest
het gaan: het absolute geluksideaal moet de grens van l
het leven overschrijden, en mondt uit in doodsver~
langen. l
ln alle beschavingsperioden met een groot smachten l
ë