HomeOver historische levensidealenPagina 11

JPEG (Deze pagina), 846.09 KB

TIFF (Deze pagina), 8.27 MB

PDF (Volledig document), 34.68 MB

9
goed historische elementen in zijn gedachte, die zijn
handelingen mee bepaalden. Is er nu eenige grond,
om deze laatste factoren, wier historisch karakter
half bewust of onbewust bleef, logisch te scheiden
. van de als zoodanig bewuste historische idealen? Met
F algemeener woorden: ontleent niet elke staats~ of cul~
tuuridee haar specifieke kenmerken aan haar verbin~
ding met de geschiedenis, berust niet elke daad ten~
j slotte op conclusies uit historische voorstellingen?
l Kan men dus eigenlijk wel van bijzondere gevallen
j spreken, waarin historische ideeen de latere geschiede~
V nis beïnvloeden, aangezien die toestand altijd en
overal aanwezig is?
Inderdaad, ik beken het: het is een vrij willekeu~
l rige scheiding, waarmee wij ons vergenoegen, indien
wij hier het oog vestigen op zoodanige voorstel~
lingen, aan wier karakter als afgesloten historische
denkbeelden geen twijfel kan bestaan.
l Als historische denkbeelden beschouw ik hier even-
goed die, welke gebaseerd zijn op wetenschappelijke
geschiedvorsching of gestaafde overlevering, als de
scheppingen van mythologische fantazie. De graad van
historische juistheid der voorstelling is ons voorloopig
onverschillig; het komt er enkel op aan, of zij voor
de dragers ervan het ware beeld van een verleden
werkelijkheid vertegenwoordigde. Of zelfs dat is niet j
[ volstrekt noodig: het is voldoende, dat het beeld zich
denken laat als levende werkelijkheid; ook een roman~ l Q
figuur, als verdichtsel bewust, zou in dezen kunnen j
j fungeeren als historische idee. Een historisch levens~
ideaal noem ik derhalve elke voorstelling van voor~ i
trelfelijkheid, die de mensch in het verleden projec~
teert. Er zijn er van algemeen menschelijke strekking,
jl